ગરમીની ઋતુ શરૂ થતાં જ દેશમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓમાં વધારો જોવા મળે છે. તાજેતરમાં દિલ્હી સહિત દેશના અનેક ભાગોમાં અગ્નિકાંડની ઘટનાઓ સામે આવી છે. રાજકોટમાં ગેમ ઝોનમાં લાગેલી આગે પણ લોકોને હચમચાવી નાખ્યા હતા. ત્યારે પ્રશ્ન થાય છે કે ફાયર સેફ્ટી એક્ટ શું છે અને કોચિંગ સેન્ટર, હોટલ અને હોસ્પિટલ જેવી જગ્યાઓએ કયા નિયમો લાગુ પડે છે.
ઉત્તરપ્રદેશની રાજધાની લખનૌમાં એક કોચિંગ સેન્ટરમાં આગ લાગવાથી 15 લોકોના મોત થયા હોવાના સમાચાર છે. આ ઘટનામાં કેટલાક લોકો ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત પણ થયા હતા. આ અગ્નિકાંડ પછી ફરી એક વખત કોચિંગ સંસ્થાઓ, હોટલ, ભવનો અને કાર્યાલયોમાં ફાયર સેફ્ટીને લઈને પ્રશ્નો ઉઠ્યા છે.
મોટી આગને રોકવા માટે દેશભરમાં અલગ-અલગ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં અગ્નિ નિવારણ અને અગ્નિ સલામતી અધિનિયમ, 2005 અમલમાં છે, જે અગ્નિ સલામતીની જોગવાઈઓ લાગુ કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે.
આ કાયદાનો હેતુ ઇમારતો, વાણિજ્યિક સંસ્થાઓ, હોસ્પિટલો, મોલ, હોટલ, શાળાઓ અને અન્ય જાહેર સ્થળોએ આગને રોકવી અને જાહેર સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
ફાયર સેફ્ટી એક્ટના મુખ્ય નિયમો આ પ્રમાણે છે: નિર્ધારિત કેટેગરીની ઇમારતો માટે ફાયર સેફ્ટી સિસ્ટમ ફરજિયાત છે. ઇમારતોમાં પૂરતા પ્રમાણમાં અગ્નિશામક ઉપકરણો, ફાયર એલાર્મ, સ્પ્રિંકલર્સ અને ઇમરજન્સી એક્ઝિટ હોવા જોઈએ.
બહુમાળી ઇમારતો, હોસ્પિટલો, હોટલો અને મોલ જેવા સંકુલોએ ફાયર વિભાગ પાસેથી નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) મેળવવું આવશ્યક છે. ફાયર સેફ્ટી ધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે બિલ્ડિંગ માલિકો અને સંચાલકો જવાબદાર છે.
સલામતીના પગલાં ચકાસવા માટે ફાયર વિભાગ સમયાંતરે નિરીક્ષણ કરી શકે છે. નિયમોનો ભંગ કરનારને નોટિસ, દંડ, લાઇસન્સ રદ અથવા કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
(અસ્વીકરણ: જો તમારો કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો વકીલની સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કાયદા અને નિયમોને આધારે છે.)