સતત બે મહિના સુધી શેર વેચ્યા બાદ વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ (FPI) ભારતીય શેરબજારમાં ફરી ખરીદી શરૂ કરી છે. ડિપોઝિટરીના આંકડા મુજબ, 2 થી 13 નવેમ્બર વચ્ચેના 9 કારોબારી સત્રોમાં તેમણે કુલ ₹84,290 કરોડના શેર ખરીદ્યા છે. આ ખરીદીના કારણે નિફ્ટી 25,000ના સ્તરને પાર કરી ગયો છે.
આ પહેલાં સપ્ટેમ્બરમાં વિદેશી રોકાણકારોએ ₹35,861 કરોડ અને ઓક્ટોબરમાં ₹34,843 કરોડના શેર વેચ્યા હતા. નવેમ્બરની આ ખરીદી બાદ 2026માં ભારતીય ઇક્વિટીમાંથી FPIનો કુલ ઉપાડ ઘટીને લગભગ ₹2.1 લાખ કરોડ થયો છે, જે અગાઉ આશરે ₹3 લાખ કરોડ હતો.
વિદેશી રોકાણકારોના પરત ફરવા પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો જણાય છે. પ્રથમ, વૈશ્વિક બજારમાં AI સંબંધિત શેરોમાં ભારે વેચવાલી થઈ છે, જેના કારણે રોકાણકારો ટેક-હેવી બજારોમાંથી નાણાં ખસેડીને ભારત જેવા ઉભરતા બજારો તરફ વાળી રહ્યા છે. બીજું, નવેમ્બરના પહેલા અઠવાડિયામાં બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ લગભગ 13% ઘટીને પ્રતિ બેરલ આશરે $97 થયો છે, જેથી ભારતીય બજારને ટેકો મળ્યો છે. ત્રીજું, પસંદગીની લાર્જ-કેપ કંપનીઓના વેલ્યુએશન આકર્ષક બન્યા છે અને કંપનીઓની કમાણીમાં સુધારાની અપેક્ષા છે.
જિયોજિત ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વી.કે. વિજયકુમારના જણાવ્યા અનુસાર, ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ, ટેલિકોમ, કેપિટલ ગુડ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ઓટોમોબાઇલ એમ છ ક્ષેત્રોમાં સૌથી વધુ વિદેશી રોકાણ આવ્યું છે. મજબૂત ત્રિમાસિક પરિણામોના આધારે કેટલીક પાવર કંપનીઓના શેરોમાં પણ તેજી જોવા મળી છે. અગ્રણી બેન્કિંગ શેરોમાં થયેલા શોર્ટ-કવરિંગે ઇન્ડેક્સને ઝડપથી ઉપર લાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી છે.
ઇક્વિટી ઉપરાંત ડેટ (બોન્ડ) માર્કેટમાં પણ વિદેશી રોકાણકારોએ મિશ્ર કારોબાર કર્યો છે. ફુલી એક્સેસિબલ રૂટ (FAR) હેઠળ ₹7,815 કરોડનું રોકાણ થયું, જનરલ રૂટ હેઠળ ₹1,167 કરોડનું રોકાણ થયું, જ્યારે વૉલન્ટરી રિટેન્શન રૂટ (VRR) હેઠળ ₹702 કરોડ પાછા ખેંચાયા છે.
બજારના જાણકારોના મતે, ખરીદીમાં આવેલો આ ઉછાળો હજુ વિદેશી રોકાણકારોની લાંબા ગાળાની વાપસીનો સંકેત નથી. ઘટતા ક્રૂડ ભાવ અને એશિયન AI ટ્રેડમાંથી નાણાં બહાર જવાને કારણે FPIsએ ભારતમાં પોતાનું અંડરવેઇટ ઘટાડ્યું છે. તેમણે આ વર્ષે ઉપાડેલા નાણાંનો માત્ર નાનો હિસ્સો જ પાછો રોક્યો છે. બીજી તરફ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) બજારની આ રિકવરીનો ઉપયોગ નફો વસૂલવા માટે કરી રહ્યા છે.
આગળ જતાં બજારનું સેન્ટિમેન્ટ FPI ફ્લો, કંપનીઓના પરિણામો અને વૈશ્વિક AI રોકાણના વલણ પર નિર્ભર રહેશે. રોકાણકારોની નજર આગામી અઠવાડિયે યોજાનારી RBIની બેઠકમાં વ્યાજદરોમાં સંભવિત વધારાની અપેક્ષાઓ અને અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વની અગાઉની નીતિ બેઠકની મિનિટ્સ પર રહેશે.