ભારતમાં તહેવારોની ઉજવણી ખૂબ ઉત્સાહથી થાય છે. આ સમયે ડીજે, લાઉડસ્પીકર, ઢોલ અને ફટાકડાના અવાજથી આખું વાતાવરણ ગુંજી ઊઠે છે. પરંતુ સતત મોટા અવાજમાં રહેવું સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. ખાસ કરીને અચાનક આવતા તીવ્ર અવાજો શરીરમાં તણાવ વધારે છે, જેની અસર બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારા પર થઈ શકે છે.
તહેવારો દરમિયાન અચાનક આવતા મોટા અવાજથી શરીર સતર્ક થઈ જાય છે. આવા સમયે તણાવ સાથે જોડાયેલા હોર્મોન્સનું પ્રમાણ વધે છે, જેના કારણે થોડા સમય માટે હૃદયના ધબકારા અને બ્લડ પ્રેશર વધી શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી ખૂબ ઘોંઘાટવાળા વાતાવરણમાં રહે, તો શરીર પર વધુ તણાવ પડે છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા હૃદય સંબંધિત સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ તહેવારો દરમિયાન ખાસ સાવચેતી રાખવી જોઈએ. ડીજે, લાઉડસ્પીકર કે ફટાકડાના અચાનક અને મોટા અવાજથી તેમને અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે. આવા ઘોંઘાટને કારણે શરીરમાં તણાવ વધે છે અને હૃદયના ધબકારા કે બ્લડ પ્રેશર પર અસર થાય છે. તેથી, હૃદયની સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ લાંબા સમય સુધી અવાજવાળા સ્થળે રહેવાનું ટાળવું જોઈએ અને શક્ય હોય ત્યાં સુધી શાંત વાતાવરણમાં રહેવું જોઈએ.
તહેવારોના દિવસોમાં ડીજે, લાઉડસ્પીકર અને ફટાકડાના કારણે રાત્રે પણ ભારે અવાજ રહે છે. સતત ઘોંઘાટથી ઊંઘમાં વારંવાર ખલેલ પડે છે અને પૂરતી ઊંઘ ન મળવાથી શરીરમાં તણાવ વધે છે. ઊંઘની અછત બ્લડ પ્રેશર પર અસર કરે છે અને જો આ સમસ્યા લાંબા સમય સુધી રહે, તો હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર પણ તેની અસર જોવા મળે છે. તેથી, તહેવારો દરમિયાન મોડી રાત સુધી થતા અવાજથી ઊંઘમાં વિક્ષેપ ન પડે તેનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
મોટા અવાજની અસર દરેક વ્યક્તિ પર સમાન હોતી નથી. ખાસ કરીને વૃદ્ધો તેમજ હૃદયની બીમારી, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા અન્ય ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા ધરાવતા લોકો ઘોંઘાટથી વધુ પરેશાન થાય છે. તહેવારો દરમિયાન આવા લોકોએ વધુ અવાજવાળા ડીજે કે ફટાકડાવાળા સ્થળોથી શક્ય તેટલું દૂર રહેવું જોઈએ. જો આસપાસ સતત ઘોંઘાટ રહેતો હોય, તો થોડા સમય માટે ઘરના શાંત રૂમમાં રહેવું આરામદાયક અને યોગ્ય વિકલ્પ બની શકે છે.
ડોક્ટરોની સલાહનો અર્થ એ નથી કે તહેવારોમાં સંગીત કે ઉજવણી બંધ કરી દેવી જોઈએ. પરંતુ અવાજનું પ્રમાણ એટલું રાખવું જરૂરી છે કે આસપાસના લોકોને પરેશાની ન થાય. ડીજે અને લાઉડસ્પીકરનો અવાજ નિયંત્રિત રાખવો, રાત્રિના સમયે મોટા અવાજથી બચવું અને હોસ્પિટલ તથા વૃદ્ધાશ્રમ જેવા સંવેદનશીલ સ્થળોની આસપાસ ખાસ કાળજી રાખવી જોઈએ. આ રીતે તહેવારોની ખુશી પણ જળવાઈ રહેશે અને અન્ય લોકોની ઊંઘ તથા સ્વાસ્થ્ય પર થતી અસર પણ ઘટાડી શકાશે.
(અસ્વીકૃતિ: આ લેખ માત્ર જાણકારી માટે છે. તેનો ઉપયોગ પહેલાં તમારા તબીબ અથવા તજજ્ઞની સલાહ લેવી જરૂરી છે.)