જો તમે બેંકમાં ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ તો 1 ઓક્ટોબર, 2026થી લાગુ થયેલા નવા નિયમો જાણવા જરૂરી છે. પણ એક વાત સ્પષ્ટ કરી લઈએ: આ નિયમો મોટા ભાગે ₹3 કરોડથી વધુની મોટી (બલ્ક) ડિપોઝિટને લગતા છે. તેથી જો તમે ₹1 લાખ કે ₹2 લાખની FD કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ તો ચિંતાની જરૂર નથી.
નિયમોમાં શું બદલાયું?
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)એ ડિપોઝિટના વ્યાજ દરોને લગતા નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે, જે 1 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં આવ્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ ₹3 કરોડથી વધુની બલ્ક ડિપોઝિટ પર બેંકોએ વ્યાજ દર જાહેર કરવો પડશે. બેંકોએ પોતાની વેબસાઇટ પર દરરોજ બલ્ક FDના વ્યાજ દર દર્શાવવા પડશે. આનાથી મોટા રોકાણકારોને પારદર્શિતા મળશે, પણ નાના રોકાણકારો પર તેની સીધી અસર થતી નથી.
₹1 લાખની FD પર કેટલું વ્યાજ?
તમને ₹1 લાખની FD પર કેટલું વ્યાજ મળશે તે તમે કઈ બેંકમાં અને કેટલા સમય માટે રોકાણ કરો છો તેના પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 29 સપ્ટેમ્બર, 2026થી લાગુ થતા જાના સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકના રિટેલ FD દરો પ્રમાણે, 367 દિવસથી 2 વર્ષ સુધીની FD પર 7.30% વાર્ષિક વ્યાજ મળે છે, જ્યારે 2થી 3 વર્ષની FD પર 8% વ્યાજ મળે છે.
મોટી બેંકો કેટલું વ્યાજ આપે છે?
મોટી સરકારી કે ખાનગી બેંકોમાં FD કરો તો વ્યાજ દર સામાન્ય રીતે નાની ફાઇનાન્સ બેંકો કરતા ઓછો હોય છે. SBIમાં 1 વર્ષથી 2 વર્ષથી ઓછી મુદતની FD પર રિટેલ ગ્રાહકોને 6.25% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને 6.75% વ્યાજ મળે છે.
HDFC બેંકના 19 ઓગસ્ટ, 2026થી લાગુ થતા દરો પ્રમાણે, 1 વર્ષથી 15 મહિનાથી ઓછી મુદતની FD પર ગ્રાહકોને 6.25% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને 6.75% વ્યાજ મળે છે. 18થી 21 મહિનાની FD પર ગ્રાહકોને 6.45% વ્યાજ મળે છે. એક્સિસ બેંક 1 વર્ષથી 1 વર્ષ 10 દિવસની FD પર ગ્રાહકોને 6.25% અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને 6.75% વ્યાજ આપે છે.
વધુ વળતર ક્યાં મળશે?
જો ફક્ત વ્યાજ દરોની તુલના કરવામાં આવે તો કેટલીક નાની ફાઇનાન્સ બેંકો મોટી બેંકો કરતા વધુ વ્યાજ ઓફર કરે છે. સપ્ટેમ્બરના ડેટા પ્રમાણે, સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકના FD દર કેટલીક મુદતો પર 8.25% સુધી હતા, જ્યારે જાના સ્મોલ ફાઇનાન્સ બેંકના દર 8% સુધી હતા. પણ ફક્ત ઊંચા વ્યાજ દર જોવો એ યોગ્ય નથી. બેંકની મજબૂતાઈ, ડિપોઝિટ વીમો (DICGC હેઠળ ₹5 લાખ સુધીની ડિપોઝિટ વીમિત હોય છે), અને તમારી જરૂરિયાત પણ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.