આજકાલ ઘણા લોકો નાસ્તો, લંચ અને ડિનર ઉતાવળમાં પતાવી દે છે. મોબાઇલ જોવાની આદત, સમયનો અભાવ અને ઝડપથી જમવાની ટેવને કારણે પાચન સંબંધિત સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. પાચનતંત્રને સ્વસ્થ રાખવા માટે ભોજન ધીમે ધીમે અને સારી રીતે ચાવીને ખાવું જરૂરી છે.
કેટલાક અભ્યાસોમાં ઝડપથી જમવાની આદત અને મેટાબોલિક સમસ્યાઓ વચ્ચે સંબંધ જોવા મળ્યો છે. ઝડપથી ખાવાથી ભોજનનું પ્રમાણ વધી શકે છે અને બ્લડ શુગરના નિયંત્રણ પર અસર પડી શકે છે. લાંબા ગાળે ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ અને ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ વધવા સાથે પણ તેનો સંબંધ હોઈ શકે છે. જોકે, માત્ર ઝડપથી જમવાથી જ ડાયાબિટીસ થાય એવું નથી.
મગજને પેટ ભરાઈ ગયાનો સંકેત મળવામાં થોડો સમય લાગે છે. ઉતાવળમાં જમવાથી આ સંકેત મળે તે પહેલાં જ વ્યક્તિ વધુ ખાઈ જાય છે. પરિણામે શરીરમાં વધારાની કેલરી પહોંચે છે અને સમય જતાં વજન વધવાની શક્યતા રહે છે.
ખોરાકને યોગ્ય રીતે ચાવવાથી તે નાના ટુકડાઓમાં તૂટે છે અને લાળ સાથે ભળે છે. ઝડપથી જમવાથી કેટલાક લોકોમાં અપચો, પેટ ફૂલવું અને ગેસ જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. ઝડપથી અને જરૂર કરતાં વધુ ખાવાથી પેટમાં અસ્વસ્થતા તથા એસિડ રિફ્લક્સની સમસ્યા પણ વધી શકે છે. આ સ્થિતિમાં પેટનું એસિડ અન્નનળી તરફ પાછું આવે છે, જેના કારણે છાતીમાં બળતરા થઈ શકે છે.
લાળ ખોરાકના પાચનની શરૂઆત કરવામાં મદદ કરે છે. ખોરાકને બરાબર ચાવવાથી પાચન પ્રક્રિયા સરળ બને છે. જોકે, ઝડપથી જમવાથી શરીરને પોષક તત્ત્વો મળતા જ નથી એવું કહેવું યોગ્ય નથી. પોષક તત્ત્વોનું શોષણ અનેક પરિબળો પર આધારિત છે.
આ ટેવ સુધારવા માટે ભોજન ધીમે ધીમે ખાઓ, દરેક કોળિયો સારી રીતે ચાવો, જમતી વખતે મોબાઇલથી દૂર રહો અને પેટ ભરાઈ ગયું હોય ત્યારે જમવાનું બંધ કરો. જો પાચન સંબંધિત સમસ્યાઓ વારંવાર થતી હોય, તો ડોક્ટરની સલાહ લેવી.
નોંધ: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર સામાન્ય જાણકારી પૂરી પાડવાના હેતુથી છે. તેને તબીબી સલાહનો વિકલ્પ ન માનવો. સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત કોઈ નિર્ણય લેતાં પહેલાં ડોક્ટરની સલાહ લેવી.