આંખોમાં બળતરા થવા પર ઘણા લોકો વારંવાર આંખો પર પાણીની છાલક મારતા હોય છે. તેમને લાગે છે કે આમ કરવાથી બળતરા ઓછી થશે અને આંખોને આરામ મળશે. પરંતુ શું દરેક વખતે આંખોમાં પાણી નાખવું યોગ્ય છે? આંખોમાં બળતરાનું કારણ ધૂળ-માટી, એલર્જી, ડ્રાય આઈ (સૂકી આંખો) અથવા લાંબા સમય સુધી મોબાઈલ અને કમ્પ્યુટરની સ્ક્રીન જોવાનું હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બળતરાનું સાચું કારણ જાણવું ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ આંખોમાં પાણી છાંટવું નથી.
વધતા પ્રદૂષણને કારણે પણ કેટલાક લોકોને આંખોમાં બળતરા કે ખંજવાળની સમસ્યા થાય છે. ડૉક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, વારંવાર પાણી છાંટવાને બદલે સમસ્યાનું મૂળ કારણ ઓળખવું જોઈએ અને તે મુજબ સારવાર કરવી જોઈએ.
ક્યારે પાણી છાંટવું યોગ્ય છે?
જો આંખમાં ધૂળ-માટી કે બહારનો કોઈ કણ જતો રહ્યો હોય, તો ચોખ્ખા પાણીથી આંખ ધોવાથી તેને બહાર કાઢવામાં મદદ મળે છે. જો કેમિકલ આંખમાં જવાથી બળતરા થઈ હોય, તો તાત્કાલિક સ્વચ્છ પાણીથી આંખને ઓછામાં ઓછી 20 મિનિટ સુધી સતત ધોવી જોઈએ અને તરત જ તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ. આવી સ્થિતિમાં વિલંબ કરવો આંખો માટે નુકસાનકારક બની શકે છે.
ડ્રાય આઈ કે સ્ક્રીનના કારણે બળતરા થાય તો શું કરવું?
લાંબા સમય સુધી મોબાઈલ, લેપટોપ કે કમ્પ્યુટરની સ્ક્રીન જોવાથી આંખોમાં શુષ્કતા અને બળતરા થઈ શકે છે. કારણ કે સ્ક્રીન જોતી વખતે વ્યક્તિ સામાન્ય કરતાં ઓછી વખત પાંપણો પલકાવે છે, જેથી આંખોનો ભેજ ઘટે છે. આવી સ્થિતિમાં વારંવાર પાણી છાંટવાને બદલે પ્રિઝર્વેટિવ-ફ્રી આર્ટિફિશિયલ ટિયર્સ (આંખોમાં ભેજ જાળવી રાખતા આઈ ડ્રોપ્સ)થી રાહત મળી શકે છે. સ્ક્રીન જોતી વખતે વચ્ચે-વચ્ચે બ્રેક લેવો અને પાંપણો પલકાવતા રહેવું પણ મદદરૂપ થાય છે. જો બળતરા વારંવાર થતી હોય અથવા લાંબા સમય સુધી રહેતી હોય, તો આંખના નિષ્ણાત પાસે તપાસ કરાવવી જોઈએ.
આ ભૂલોથી બચો:
વારંવાર પાણી ન નાખો: જો બળતરાનું કારણ શુષ્કતા કે એલર્જી હોય, તો વારંવાર પાણી છાંટવાથી કાયમી ઉકેલ નહીં આવે. આંખોને ચોળવી નહીં: ચોળવાથી બળતરા વધી શકે છે અને આંખની સપાટીને નુકસાન થઈ શકે છે. સલાહ વગર આઈ ડ્રોપ્સ ન વાપરો: સ્ટીરોઈડ કે એન્ટિબાયોટિક આઈ ડ્રોપ્સ ડૉક્ટરની સલાહ વગર ક્યારેય ન વાપરવા જોઈએ. લક્ષણોને અવગણશો નહીં: વારંવાર બળતરા થાય તો તેની પાછળ અન્ય ગંભીર સમસ્યા હોઈ શકે છે.
ડૉક્ટર પાસે તાત્કાલિક ક્યારે જવું?
જો આંખોમાં અસહ્ય દુખાવો થાય, પ્રકાશ જોવામાં તકલીફ પડે, દ્રષ્ટિ ઝાંખી થાય અથવા આંખો ખૂબ લાલ થઈ જાય, તો તરત જ આઈ સ્પેશિયાલિસ્ટ પાસે તપાસ કરાવવી જોઈએ. આંખમાં કેમિકલ જવું કે અચાનક દ્રષ્ટિ ઓછી થઈ જવી જેવી બાબતોમાં પણ તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જરૂરી છે.
અસ્વીકરણ: આ સમાચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. વધુ માહિતી માટે તમારા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.