યુરોપમાં મોંઘવારી, બેરોજગારી અને ભ્રષ્ટાચાર સામે પાંચ દેશોમાં ઉગ્ર આંદોલનો ફાટી નીકળ્યા છે. ફ્રાન્સ, આલ્બેનિયા, ઇટાલી, પોર્ટુગલ અને બેલ્જિયમમાં લાખો લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા છે. આલ્બેનિયાની રાજધાની તિરાનામાં વડાપ્રધાનના રાજીનામાની માંગ સાથે સતત પાંચમા દિવસે હિંસક અથડામણો થઈ છે. મિલાનમાં પણ તોફાનો થયા, જ્યાં લૂંટફાટ અને આગચંપીની ઘટનાઓ બની છે.
આલ્બેનિયામાં પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની છે. રાજધાની તિરાનામાં સરકાર વિરોધી આંદોલન સતત પાંચમા દિવસે વધુ ઉગ્ર બન્યું છે. વિરોધ પક્ષો અને સામાન્ય જનતા ભ્રષ્ટાચારના આરોપો હેઠળ વડાપ્રધાન એડી રામાના તાત્કાલિક રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. સરકારી તંત્રમાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર, યુવાનોમાં સતત વધી રહેલી બેરોજગારી અને કથળતી શિક્ષણ વ્યવસ્થા પ્રત્યેની ભારે નારાજગી આંદોલનનું મુખ્ય કારણ છે.
ઇટાલીની આર્થિક રાજધાની ગણાતા મિલાનમાં પણ આર્થિક સંકટ, વૈશ્વિક યુદ્ધો અને મોંઘવારી વિરુદ્ધ કાઢવામાં આવેલી કૂચ થોડા સમયમાં હિંસક તોફાનોમાં ફેરવાઈ ગઈ. ઇટાલીના વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીએ આ હિંસાની આકરા શબ્દોમાં નિંદા કરતાં કહ્યું કે લોકશાહીમાં શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવો એ દરેક નાગરિકનો અધિકાર છે, પરંતુ જાહેર કે ખાનગી સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવું સ્વીકાર્ય નથી.
સમગ્ર યુરોપ હાલમાં આર્થિક અને સામાજિક અસ્થિરતાના ગંભીર તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ફુગાવો, સતત વધતી મોંઘવારી, યુવાનોમાં વધતી બેરોજગારી, રહેણાંક મકાનોની આસમાને પહોંચેલી કિંમતો અને સરકારી જાહેર સેવાઓની કથળતી સ્થિતિને કારણે સામાન્ય પ્રજાનો રોષ હવે રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યો છે.
તાજેતરમાં ફ્રાન્સ, આલ્બેનિયા, ઇટાલી, પોર્ટુગલ અને બેલ્જિયમમાં એકસાથે વિશાળ જનઆંદોલનો અને દેખાવો જોવા મળ્યા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં આ કૂચ શાંતિપૂર્ણ રહી, પરંતુ મોટાભાગના અગ્રણી ઔદ્યોગિક અને ઐતિહાસિક શહેરોમાં દેખાવકારો અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે ઉગ્ર અને હિંસક અથડામણો સર્જાઈ. વિરોધ પ્રદર્શનની આડમાં અસામાજિક તત્ત્વો દ્વારા સ્થાનિક દુકાનો, શોપિંગ મોલ્સ અને વ્યવસાયિક કેન્દ્રોમાં લૂંટફાટ તથા તોડફોડને પગલે સમગ્ર યુરોપની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે.
ફ્રાન્સથી લઈને ઇટાલી સુધીના બજારોમાં લૂંટફાટની ઘટનાઓ, સરકારી ઈમારતો પર હુમલા અને વાહનોને આગ ચાંપવાના દ્રશ્યોએ સ્થાનિક વહીવટી તંત્રોને હચમચાવી મૂક્યા છે. ફ્રાન્સમાં લાખો નાગરિકો જીવનનિર્વાહના અસહ્ય ખર્ચ અને સામાજિક સુરક્ષામાં કાપ સામે એકજૂથ થઈને બહાર આવ્યા છે.
જાણકારોના મતે, ફ્રાન્સના વિવિધ શહેરોમાં ફાટી નીકળેલી હિંસા અને આગજનીએ રાષ્ટ્રીય કટોકટી જેવું વાતાવરણ ઊભું કર્યું છે. સરકારી આંકડા અને મજૂર સંગઠનો વચ્ચે દેખાવકારોની સંખ્યા અંગે મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. મોટાભાગના નાગરિકોએ શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાનો અવાજ બુલંદ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ કેટલાક કટ્ટરપંથી અને હિંસક જૂથોએ શાંત કૂચને હિંસક સ્વરૂપ આપી દીધું.
લિમોજ શહેરમાં પ્રદર્શનકારીઓએ સીધા સિટી હોલને આગ ચાંપી દીધી, જેનાથી સરકારી દસ્તાવેજો અને ઈમારતને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું. માર્સેલી શહેરમાં આક્રોશિત ભીડ સ્થાનિક મ્યુનિસિપલ ભવનમાં બળજબરીપૂર્વક ઘૂસી ગઈ અને દિવાલો પર ક્રાંતિકારી નારા લખી નાખ્યા. તેવી જ રીતે લ્યોન શહેરમાં પર્યટન માહિતી કેન્દ્રને નિશાન બનાવીને સંપૂર્ણપણે બાળીને ખાખ કરી દેવામાં આવ્યું.
જો યુરોપના દેશો સમયસર પોતાના નાગરિકોની આર્થિક મુશ્કેલીઓને હળવી કરવા માટે નક્કર પગલાં નહીં ભરે, તો આ પ્રકારના આંદોલનો માત્ર કાયદો-વ્યવસ્થાની કટોકટી પૂરતા સીમિત ન રહેતાં સમગ્ર ખંડની રાજકીય સ્થિરતાને પણ જોખમમાં મૂકી શકે છે.