કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) દ્વારા સંચાલિત ભવિષ્ય નિધિ (PF) યોજના લાંબા ગાળે મોટું રિટાયરમેન્ટ ફંડ ઊભું કરવાનો સરળ રસ્તો છે. જો તમે 1 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ બનાવવા માંગતા હોવ, પણ વધુ જોખમ લેવા તૈયાર નથી, તો PF તમારા માટે યોગ્ય વિકલ્પ બની શકે છે. આ લાંબા ગાળાનું રોકાણ છે અને નિયમિત રોકાણથી તેનું વળતર સારું મળે છે.
દર મહિને PFમાં 10,750 રૂપિયા જમા કરાવો અને તે 20થી 25 વર્ષ સુધી ચાલુ રાખો, તો અંદાજે 1 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ તૈયાર થઈ શકે છે. આ ગણતરી એ ધારણા પર છે કે સરકાર PF બેલેન્સ પર 8.25 ટકા વ્યાજ આપતી રહે. જો તમે દર મહિને વોલન્ટરી પ્રોવિડન્ટ ફંડ (VPF)માં વધારાના 6,000 રૂપિયા જમા કરાવો, તો 24થી 25 વર્ષમાં લગભગ 1.58 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ બની શકે છે.
એક વાત ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે. કારકિર્દીમાં બ્રેક પડે તો PF ફંડ પર તેની અસર થાય છે. કારણ કે બ્રેક દરમિયાન PFમાં દર મહિને થતું યોગદાન અટકી જાય છે અને લાંબા ગાળે તેની અસર કમ્પાઉન્ડિંગ પર પડે છે.
EPFOનો નિયમ શું છે?
PF ખાતામાં કર્મચારીએ તેના પગારના 12 ટકા દર મહિને જમા કરાવવાના હોય છે અને કંપની પણ તેટલી જ રકમ જમા કરાવે છે. જોકે કંપનીના યોગદાનમાંથી 8.33 ટકા હિસ્સો કર્મચારીની પેન્શન યોજનામાં જાય છે અને 3.67 ટકા હિસ્સો EPFમાં જમા થાય છે.
PFમાંથી ઉપાડનો નિયમ શું છે?
EPFO તેના સભ્યોને વચ્ચે અમુક હિસ્સો ઉપાડવાની મંજૂરી આપે છે. કોઈ કર્મચારીને અચાનક પૈસાની જરૂર પડે તો તે ચોક્કસ કારણોસર PFમાંથી પૈસા ઉપાડી શકે છે. આ રકમ ઇમરજન્સી અથવા એડવાન્સના નામે ઉપાડી શકાય છે.
પગારમાંથી કપાયેલી રકમ PF ખાતામાં જમા થઈ છે કે નહીં?
ફક્ત પગાર સ્લિપમાં PF કપાયાનો અર્થ એ નથી કે EPFOના રેકોર્ડમાં પણ તે રકમ નોંધાઈ ગઈ છે. નોકરી કરતા લોકોએ દર બે-ત્રણ મહિને EPFOની ઈ-પાસબુક જોવી જોઈએ. તેનાથી ખબર પડે છે કે તમારા UAN હેઠળ કર્મચારી અને કંપની, બંને તરફથી PFના પૈસા યોગ્ય રીતે જમા થઈ રહ્યા છે કે નહીં.
ઘણા લોકો ફક્ત પગાર સ્લિપ જોઈને નિશ્ચિંત થઈ જાય છે. પરંતુ કોઈ મહિને પૈસા જમા ન થયા હોય અને સમયસર તેની જાણ ન થાય, તો નોકરી બદલતી વખતે, PF ટ્રાન્સફર કરાવતી વખતે અથવા નિવૃત્તિના સમયે મુશ્કેલી થઈ શકે છે.
પગાર સ્લિપ સાથે આ રીતે ચકાસણી કરો
પગાર સ્લિપ અને ઈ-પાસબુક સાથે રાખીને દર મહિનાની એન્ટ્રી મેળવો. જો એપ્રિલના પગારમાંથી PF કપાયો હોય, તો પાસબુકમાં પણ એપ્રિલનું યોગદાન દેખાવું જોઈએ. ફક્ત કર્મચારીના હિસ્સાને જોવું પૂરતું નથી. કંપની તરફથી જમા કરવામાં આવેલો હિસ્સો અને પેન્શન ફંડ (EPS)માં ગયેલા પૈસા પણ જરૂર તપાસો. તેનાથી ખબર પડશે કે તમારા PF ખાતામાં પૂરી રકમ યોગ્ય રીતે જમા થઈ રહી છે કે નહીં.
PF જમા કરવાની સમય મર્યાદા
નિયમ મુજબ, કંપનીએ કર્મચારીના પગારમાંથી કાપેલ PF અને પોતાની તરફથી આપવામાં આવતો હિસ્સો મહિનાની સમાપ્તિના 15 દિવસની અંદર જમા કરાવવાનો હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, એપ્રિલ મહિનાનું PF યોગદાન 15 મે સુધીમાં EPFO પાસે જમા થઈ જવું જોઈએ. જોકે પગાર આવ્યા પછી તરત જ પાસબુકમાં એન્ટ્રી ન દેખાય તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.
પ્રોસેસિંગ અથવા ટેકનિકલ કારણોસર થોડા દિવસનો વિલંબ થઈ શકે છે. પરંતુ જો પછીના મહિનાઓનું PF જમા થયેલું દેખાવા લાગે અને કોઈ જૂનો મહિનો હજુ પણ ગાયબ હોય, તો તેને અવગણશો નહીં. આ તપાસ કરવાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
ઘરે બેઠા આ રીતે ચેક કરો તમારી PF પાસબુક
EPFO મેમ્બર પાસબુક પોર્ટલ: અહીં UAN અને પાસવર્ડથી લોગિન કરીને તમારી સંબંધિત મેમ્બર ID પસંદ કરો. આ પછી જમા રકમ અને અન્ય એન્ટ્રી જોઈ શકો છો.
પાસબુક લાઇટ: તેમાં PF ખાતાની જમા, ઉપાડ અને બેલેન્સની સરળ માહિતી મળે છે.
ઉમંગ એપ: સ્માર્ટફોનથી પણ PF પાસબુક અને બેલેન્સ ચેક કરી શકાય છે. ઉમંગ એપના સર્વિસિસ સેક્શનમાં EPFO સર્ચ કરો. તમારો UAN નંબર અને પાસવર્ડ દાખલ કરીને PF બેલેન્સ ચેક કરો.