નોકરી કરતા લોકો માટે ભવિષ્ય નિધિ (PF) એ નિવૃત્તિ પછીની આર્થિક સુરક્ષાનું મુખ્ય સાધન છે. જો તમે દર મહિને પગારમાંથી થોડી રકમ PF ખાતામાં જમા કરાવો છો, તો લાંબા ગાળે તે મોટી રકમમાં ફેરવાઈ શકે છે. EPFOના નિયમો અનુસાર, જો કર્મચારી દર મહિને 10,750 રૂપિયા PFમાં જમા કરે અને તેને 20થી 25 વર્ષ સુધી ચાલુ રાખે, તો લગભગ 1 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ તૈયાર થઈ શકે છે. આ ગણતરી 8.25 ટકા વ્યાજ દરને આધારે છે.
જો કર્મચારી વોલન્ટરી પ્રોવિડન્ટ ફંડ (VPF)માં પણ દર મહિને 6,000 રૂપિયા જમા કરે, તો 24થી 25 વર્ષમાં લગભગ 1.58 કરોડ રૂપિયાનું ફંડ થઈ શકે છે. પરંતુ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે કારકિર્દીમાં બ્રેક પડવાથી PFમાં યોગદાન અટકી જાય છે, જેની અસર કમ્પાઉન્ડિંગ પર થાય છે.
EPFOના નિયમ મુજબ, કર્મચારીએ પગારના 12 ટકા PF ખાતામાં જમા કરાવવા પડે છે. કંપની પણ સમાન રકમ જમા કરાવે છે. જોકે, કંપનીના યોગદાનનો 8.33 ટકા હિસ્સો કર્મચારીની પેન્શન સ્કીમમાં જાય છે અને 3.67 ટકા EPFમાં જમા થાય છે.
કર્મચારીને અચાનક પૈસાની જરૂર પડે તો તે અમુક શરતો હેઠળ PFમાંથી ઉપાડ કરી શકે છે. EPFO ઇમરજન્સી અથવા એડવાન્સના નામે ઉપાડની મંજૂરી આપે છે.
ઘણા લોકો માત્ર પગાર સ્લિપમાં PF કપાયો છે એટલું જોતા હોય છે, પરંતુ EPFOના રેકોર્ડમાં તે રકમ જમા થઈ છે કે નહીં તે તપાસવું જરૂરી છે. નોકરી કરતા લોકોએ દર 2-3 મહિને EPFOની ઈ-પાસબુક અવશ્ય જોવી જોઈએ. તેનાથી ખબર પડે છે કે UAN હેઠળ કર્મચારી અને કંપની બંને તરફથી PFના પૈસા યોગ્ય રીતે જમા થઈ રહ્યા છે કે નહીં.
જો કોઈ મહિને પૈસા જમા ન થયા હોય અને સમયસર જાણ ન થાય, તો નોકરી બદલતી વખતે, PF ટ્રાન્સફર કરાવતી વખતે અથવા નિવૃત્તિના સમયે મુશ્કેલી થઈ શકે છે.
પગાર સ્લિપ અને ઈ-પાસબુકને સાથે રાખીને દર મહિનાની એન્ટ્રી મેળવો. જો એપ્રિલના પગારમાંથી PF કપાયો હોય, તો પાસબુકમાં પણ એપ્રિલનું યોગદાન દેખાવું જોઈએ. માત્ર કર્મચારીના હિસ્સાને જોવું પૂરતું નથી. કંપની તરફથી જમા કરવામાં આવેલો હિસ્સો અને પેન્શન ફંડ (EPS)માં ગયેલા પૈસા પણ તપાસો.
નિયમ મુજબ, કંપનીએ કર્મચારીના પગારમાંથી કાપેલ PF અને પોતાની તરફથી આપવામાં આવતો હિસ્સો મહિનાની સમાપ્તિના 15 દિવસની અંદર જમા કરવો હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, એપ્રિલ મહિનાનું PF યોગદાન 15 મે સુધીમાં EPFO પાસે જમા થઈ જવું જોઈએ. પ્રોસેસિંગ કે ટેકનિકલ કારણોસર થોડા દિવસનો વિલંબ થઈ શકે છે. પરંતુ જો પછીના મહિનાઓનું PF જમા થયેલું દેખાય અને કોઈ જૂનો મહિનો ગાયબ હોય, તો તેને અવગણશો નહીં.
ઘરે બેઠા PF પાસબુક ચેક કરવા માટે EPFO મેમ્બર પાસબુક પોર્ટલ પર UAN અને પાસવર્ડથી લોગિન કરો. ત્યાં તમારી મેમ્બર ID પસંદ કરીને જમા રકમ અને અન્ય એન્ટ્રી જોઈ શકાય છે. પાસબુક લાઇટમાં PF ખાતાની જમા, ઉપાડ અને બેલેન્સની સરળ માહિતી મળે છે. ઉમંગ એપ દ્વારા પણ સ્માર્ટફોનથી PF પાસબુક અને બેલેન્સ ચેક કરી શકાય છે. ઉમંગ એપના સર્વિસિસ સેક્શનમાં EPFO સર્ચ કરો, UAN નંબર અને પાસવર્ડ દાખલ કરીને PF બેલેન્સ ચેક કરો.