કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) 30 કરોડથી વધુ સભ્યોની નિવૃત્તિ બચતનું સંચાલન કરે છે, જેની રકમ આશરે ₹30 લાખ કરોડ છે. અત્યાર સુધી આ નાણાં મુખ્યત્વે સરકારી બોન્ડ્સમાં રોકાય છે. હવે EPFO તેની રોકાણ નીતિમાં ફેરફાર કરવા જઈ રહ્યું છે.
નવી યોજના મુજબ, દર વર્ષે EPFOને મળતા નવા ફંડના 3% સુધીની રકમ વૈકલ્પિક રોકાણ ભંડોળ (AIFs)માં રોકાશે. આ ફંડ સ્ટાર્ટઅપ્સ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ અને ખાનગી કંપનીઓમાં રોકાણ કરશે. હાલમાં EPFO 8.25% વ્યાજ દર આપે છે. વધુ સારું વળતર મેળવવા અને દેશના વિકાસમાં યોગદાન આપવા આ પગલું લેવાયું છે.
EPFO હાલમાં કેવી રીતે રોકાણ કરે છે? ફંડના 45% થી 65% સુધીની રકમ સરકારી સિક્યોરિટીઝ (G-Secs)માં, 20% થી 45% કોર્પોરેટ ડેટ અને બોન્ડ્સમાં, 5% થી 15% શેરબજારમાં ETFs મારફતે અને 0% થી 5% ટૂંકા ગાળાના રોકાણમાં રાખવામાં આવે છે.
નવા પ્રસ્તાવ હેઠળ EPFO SEBI-રજિસ્ટર્ડ કેટેગરી I અને કેટેગરી II AIFsમાં રોકાણ કરી શકશે. કેટેગરી I AIFs સ્ટાર્ટઅપ્સ, નાના ઉદ્યોગો, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વેન્ચર કેપિટલમાં રોકાણ કરે છે. કેટેગરી II AIFsમાં રિયલ એસ્ટેટ, ખાનગી ઇક્વિટી અને ખાનગી દેવાનો સમાવેશ થાય છે.
જોખમ ઓછું કરવા માટે EPFO શરૂઆતમાં સીધું રોકાણ કરવાને બદલે SIDBI અને નેશનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ (NIIF) જેવી સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા રોકાણ કરી શકે છે. ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT)એ સપ્ટેમ્બરમાં EPFOને 'સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા ફંડ ઓફ ફંડ્સ 2.0'માં જોડાવા વિનંતી કરી હતી.
આ નીતિને નવેમ્બરમાં શ્રમ મંત્રીની અધ્યક્ષતામાં મળનારી CBTની બેઠકમાં અંતિમ મંજૂરી મળવાની અપેક્ષા છે.