કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) એ પીએફ અને પેન્શન યોજનાના નિયમોમાં મહત્વનો ફેરફાર કર્યો છે. આ ફેરફારની અસર નોકરીયાત લોકોના નિવૃત્તિ સમયના પૈસા અને પેન્શન પર પડશે. ચાલો આ નવા નિયમોને સરળ ભાષામાં સમજીએ.
બેઝિક પગારની મર્યાદા 25,000 થઈ
કેન્દ્ર સરકારે પીએફ કવરેજ માટે બેઝિક પગારની મર્યાદા વધારી છે. પહેલા આ મર્યાદા દર મહિને 15,000 રૂપિયા હતી, જે હવે 25,000 રૂપિયા કરવામાં આવી છે. આ બદલાવ 17 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવ્યો છે.
આ નિયમ તે કર્મચારીઓને સૌથી વધુ લાગુ પડશે જેમનું વાર્ષિક પેકેજ 6 લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછું છે. સામાન્ય રીતે કંપનીઓ પગાર પેકેજમાં બેઝિક પગાર અડધો રાખે છે. મહત્વની વાત એ છે કે આ ફેરફાર આપોઆપ લાગુ થશે, કર્મચારી ઈચ્છે તો પણ તેમાંથી બહાર નીકળી શકશે નહીં.
કોને પડશે સૌથી વધુ અસર?
સપ્ટેમ્બર 2014 પછી નોકરી પર જોડાયેલા કર્મચારીઓને આ નિયમની સીધી અસર પડશે. જેમની માસિક બેઝિક આવક 15,001 થી 25,000 રૂપિયાની વચ્ચે હતી અને જેઓ અગાઉ પેન્શન યોજના (EPS)માં સામેલ ન હતા, તેમને હવે આ યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યા છે.
આનો અર્થ એ છે કે કંપની તરફથી પીએફમાં જે યોગદાન જાય છે, તેનો એક ભાગ હવે સીધો પેન્શન યોજનામાં જમા થશે. તેના કારણે નિવૃત્તિ સમયે મળતી એકસામટી પીએફ રકમમાં અંદાજે 20 લાખ રૂપિયાનો ઘટાડો થશે. પણ તેની સામે 58 વર્ષ પછી દર મહિને લગભગ 9,600 રૂપિયાનું આજીવન પેન્શન મળશે.
પેન્શનની ગણતરી કેવી રીતે થાય?
EPFOના નિયમ મુજબ, 20 વર્ષથી વધુની સેવા પર 2 વર્ષનું બોનસ મળે છે. જો તમે 25 વર્ષ નોકરી કરી હશે, તો તમારી સેવા 27 વર્ષની ગણાશે. આ ગણતરી મુજબ દર મહિને આશરે 9,643 રૂપિયાનું પેન્શન મળે તેવો અંદાજ છે. જોકે આજીવન પેન્શન માટે ઓછામાં ઓછી 10 વર્ષની નોકરી પૂરી કરવી ફરજિયાત છે.
પરિવારને પણ મળે છે સુરક્ષા
આ યોજના ફક્ત કર્મચારી પૂરતી નથી. જો દુર્ભાગ્યપૂર્ણ સંજોગોમાં કર્મચારીનું મૃત્યુ થાય, તો તેના જીવનસાથીને આજીવન આ પેન્શન મળતું રહે છે. ઉપરાંત, કર્મચારીના બે બાળકોને 25 વર્ષની ઉંમર સુધી આ પેન્શનની રકમ મળે છે.
પીએફ ખાતાધારકોને કંપની તરફથી ઈડીએલઆઈ (EDLI) હેઠળ મફત જીવન વીમો પણ મળે છે. નોકરી દરમિયાન કર્મચારીનું અવસાન થાય તો તેના પરિવારને 2.5 લાખથી 7 લાખ રૂપિયા સુધીનો વીમા ક્લેમ મળી શકે છે.
ટૂંકમાં શું બદલાયું?
હવે કંપની તરફથી મળતા યોગદાનનો અમુક હિસ્સો (દા.ત. દર મહિને 2,083 રૂપિયા) તમે એકસામટો ઉપાડી શકશો નહીં, તેને બીજે રોકાણ કરી શકશો નહીં કે જરૂર પડે ત્યારે પરિવારને એકસામટો આપી શકશો નહીં. આ રકમ વૃદ્ધાવસ્થામાં માસિક પેન્શનના રૂપમાં જ મળશે. એટલે કે નિવૃત્તિની એકસામટી રકમ ઘટશે, પણ 58 વર્ષ પછી આજીવન પેન્શનની ખાતરી મળશે.