સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ કંપની સ્ટારલિંકના માલિક ઈલોન મસ્કે રિલાયન્સના ચેરમેન મુકેશ અંબાણી પર સોશિયલ મીડિયા પર કટાક્ષ કર્યો છે. તેમણે 'ડિયર પ્રાઇમ મિનિસ્ટર અંબાણી' લખીને કહ્યું કે તેમને ખબર નહોતી કે ભારતમાં અંબાણીનો આટલો પ્રભાવ છે. મસ્કની આ પોસ્ટ ભારતમાં સ્ટારલિંકને લાઇસન્સ મળવામાં થઈ રહેલા વિલંબ સાથે જોડાયેલી છે.
મસ્કે કહ્યું કે ભારતીય બજારમાં સ્ટારલિંક જેવી વિદેશી કંપનીઓને પણ પ્રવેશવાની મંજૂરી મળવી જોઈએ. તેમનું માનવું છે કે સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી એવી રીતે થવી જોઈએ કે માત્ર એક જ કંપનીનું વર્ચસ્વ ન રહે અને અન્ય કંપનીઓને પણ સમાન તક મળે.
મસ્કે X પર લખ્યું: "આદરણીય પ્રધાનમંત્રી અંબાણીજી, કૃપા કરીને ભારતના અસલી માલિક તમે જ છો એ ન સમજી શકવાની મારી ભૂલને માફ કરશો. દેખીતી રીતે, તમે ભારતના મહાન લોકો વચ્ચે પોતાનો એકાધિકાર અને લાભ જાળવી રાખવા માંગશો, પરંતુ તેમ છતાં શું તમે 'સ્ટારલિંક'ને ભારતમાં સ્પર્ધા કરવાની મંજૂરી આપવા પર વિચાર કરશો?"
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે ભારતમાં ઘણા વિસ્તારો એવા છે જ્યાં ઇન્ટરનેટની પહોંચ નથી. આ કારણે બાળકો શિક્ષણથી વંચિત રહી જાય છે અને નાના વેપારીઓને પોતાનો સામાન વિશ્વભરના બજારમાં વેચવાની તક મળતી નથી. સ્ટારલિંક તેમના જીવનને વધુ સારું બનાવી શકે છે.
આ પહેલાં ગુરુવારે મસ્કે કહ્યું હતું કે સ્ટારલિંકને દુનિયાના 165થી વધુ દેશોમાં સેવા આપવાની મંજૂરી મળી ચૂકી છે. કંપની છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભારત સરકારના દરેક કાયદા અને જરૂરી શરતોનું પાલન કરી રહી છે. તેમ છતાં તેને ભારતમાં લાઇસન્સ કેમ મળ્યું નથી? શું અંબાણી દેશના સાચા બોસ છે?
અંબાણી દેશના સાચા બોસ છે એવી પોસ્ટનો જવાબ આપતાં કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ X પર લખ્યું: "ભારતમાં તમારું સ્વાગત છે, ઈલોન. બીજા વ્યક્તિને મળો ત્યાં સુધી રાહ જુઓ." રાહુલના જવાબ પર મસ્કે કહ્યું: "આભાર, રાહુલ. આ ખરેખર પરેશાન કરનારું છે." રાહુલ ગાંધીના 'બીજા વ્યક્તિ'ના ઈશારાને ઉદ્યોગપતિ ગૌતમ અદાણી તરફનો મનાય છે, કારણ કે તેઓ વારંવાર મોદી સરકાર, અદાણી અને અંબાણી પર સાંઠગાંઠના આરોપ લગાવે છે.
અગાઉ મસ્કે આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભારતના કેટલાક મોટા વેપારી સ્ટારલિંકની એન્ટ્રી અટકાવીને બજાર પર પોતાનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખવા માંગે છે. આ અંગે કેન્દ્ર સરકારે જવાબ આપતાં જણાવ્યું હતું કે દેશમાં સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન સેવાઓના નિયમો સૌ માટે સમાન છે. સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે નિયમો દ્વારા કોઈની સાથે ભેદભાવ કરવાનો આરોપ સંપૂર્ણપણે ખોટો છે.
સ્ટારલિંકે દેશભરમાં 20 ગેટવે સાઇટ્સ બનાવી છે. આ ગેટવે જમીન પર બનાવવામાં આવેલા સ્ટેશન છે, જે અવકાશમાં રહેલા સ્ટારલિંકના સેટેલાઇટ્સને જમીન પરના મુખ્ય ઇન્ટરનેટ નેટવર્ક સાથે જોડે છે. આ સ્થળોએ સેંકડો એન્ટેના લગાવવામાં આવ્યા છે, જેથી ઇન્ટરનેટ સિગ્નલ કોઈપણ અવરોધ વિના ટ્રાન્સફર થઈ શકે.
સ્ટારલિંકે ભારતમાં મોટા પાયે નેટવર્ક પહોંચાડવા માટે રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી એરટેલ સાથે પ્રારંભિક સંમતિપત્ર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક સ્તરે સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે કંપનીએ મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને મેઘાલય સરકારો સાથે લેટર ઑફ ઇન્ટેન્ટ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
સ્ટારલિંક શું છે? તે સ્પેસએક્સનો પ્રોજેક્ટ છે, જે સેટેલાઇટ્સ દ્વારા હાઈ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ આપે છે. તેના સેટેલાઇટ્સ પૃથ્વીની નજીક પરિક્રમા કરે છે, જેના કારણે ઇન્ટરનેટ ઝડપી અને સરળતાથી ચાલે છે. આ ખાસ કરીને ગામડાં કે પહાડી પ્રદેશો માટે ફાયદાકારક છે, જ્યાં સામાન્ય ઇન્ટરનેટ પહોંચતું નથી.
સ્ટારલિંકને લાઇસન્સ મળવામાં આટલો સમય કેમ લાગી રહ્યો છે? સ્ટારલિંક 2022થી પ્રયાસ કરી રહી હતી, પરંતુ સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓને કારણે વિલંબ થયો. ભારત સરકારે ડેટા સુરક્ષા અને કૉલ ઇન્ટરસેપ્શન જેવી શરતો મૂકી હતી.