ટેસ્લા અને X (અગાઉનું ટ્વિટર)ના માલિક એલોન મસ્કે દાવો કર્યો છે કે 2028 સુધીમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) દુનિયાના તમામ ડિજિટલ ક્ષેત્રોમાં નિપુણતા મેળવી લેશે અને મનુષ્યોને પાછળ છોડી દેશે. મસ્કે આ નિવેદન જાણીતા AI સંશોધક ફ્રાંસ્વા શોલેની એક થિયરીના જવાબમાં આપ્યું છે.
શોલેએ 2021માં આગાહી કરી હતી કે આગામી 10થી 20 વર્ષોમાં દુનિયાની લગભગ દરેક વૈજ્ઞાનિક શાખા — ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, જીવવિજ્ઞાન અને પુરાતત્વ — મૂળભૂત રીતે કમ્પ્યુટર સાયન્સની એક શાખા બની જશે. શોલેએ તાજેતરમાં પોતાની જૂની પોસ્ટ શેર કરતાં લખ્યું કે તેમની આગાહી હવે સાચી સાબિત થતી દેખાઈ રહી છે. જોકે, એલોન મસ્કે આ સમયમર્યાદાને ધીમી ગણાવતાં કહ્યું કે AIની ગતિ તેનાથી ઘણી વધુ ઝડપી છે.
મસ્કના મતે ડિજિટલ કાર્યો — જેમ કે કોડિંગ, સંશોધન, લેખન, કાનૂની વિશ્લેષણ, એકાઉન્ટિંગ અને ડેટા વિશ્લેષણ — ફક્ત ડેટા અને કમ્પ્યુટર પર આધારિત છે, અને આ ક્ષેત્રોમાં AI 2027-2028 સુધીમાં સંપૂર્ણ પ્રભુત્વ મેળવી લેશે. તેમણે કહ્યું કે આગામી વર્ષ સુધીમાં AI સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગમાં 'સ્ટોકફિશ' (ચેસ એન્જિન)ના સ્તરે પહોંચી જશે, જેના કારણે માણસો કોડિંગમાં તેની સાથે સ્પર્ધા કરી શકશે નહીં.
શારીરિક કામો — જેમ કે મેન્યુફેક્ચરિંગ કે કન્સ્ટ્રક્શન —માં AIને માણસોની બરાબરી કરવામાં થોડો વધુ સમય લાગશે. જોકે, આ માટે મસ્ક પોતાની હ્યુમનોઇડ રોબોટ 'ઓપ્ટિમસ' સિરીઝ પર ઝડપથી કામ કરી રહ્યા છે.
શોલેએ પોતાની થિયરી સમજાવવા માટે વર્ષ 2000નું ઉદાહરણ આપ્યું. તે સમયે જો કોઈ કહેતું કે ભવિષ્યમાં મોટાભાગની કંપનીઓ ટેક કંપનીઓ બની જશે, તો લોકો તેની મજાક ઉડાવતા. પણ 20 વર્ષ પછી આજે વોલમાર્ટ અને ફેડેક્સ જેવી રિટેલ અને લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ સોફ્ટવેરના આધારે જ ચાલી રહી છે. શોલેના મતે આવો જ બદલાવ હવે વિજ્ઞાનના દરેક ક્ષેત્રમાં થઈ રહ્યો છે. પ્રોટીન ફોલ્ડિંગ અને બાયોલોજિકલ સંશોધનમાં AI મોડલ્સ મુશ્કેલ સ્ટ્રક્ચરને સેકન્ડોમાં ડિકોડ કરી રહ્યા છે, જ્યારે મટિરિયલ સાયન્સ અને ક્લાઇમેટ મોડલમાં નવા પદાર્થોની શોધ તથા આબોહવા પરિવર્તનની પેટર્ન સમજવા માટે AI સિમ્યુલેશન મુખ્ય માધ્યમ બની ચૂક્યું છે.
શોલેનું કહેવું છે કે આ પરિવર્તનમાં 10-20 વર્ષ લાગશે, પરંતુ મસ્ક માને છે કે આ કામ માત્ર આગામી 1થી 2 વર્ષમાં પૂર્ણ થઈ જશે.
મસ્ક AI વિશે ચોંકાવનારા દાવા કરવા માટે જાણીતા છે અને છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેમની સમયમર્યાદા સતત ઘટતી ગઈ છે. 2017માં તેમણે કહ્યું હતું કે AI 2060માં નહીં, પણ 2030થી 2040 વચ્ચે માણસોને દરેક કામમાં પાછળ છોડી દેશે. 2024માં તેમણે સમયમર્યાદા ઘટાડીને કહ્યું કે AI 2025ના અંત સુધીમાં કોઈપણ એક માણસ કરતાં વધુ સ્માર્ટ બની જશે અને 5 વર્ષમાં સમગ્ર માનવજાતની સામૂહિક બુદ્ધિને પાછળ છોડી દેશે. જાન્યુઆરી 2026માં દાવોસના વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમમાં તેમણે કહ્યું હતું કે 2026ના અંત સુધીમાં અથવા 2027 સુધીમાં AI કોઈપણ એક માણસ કરતાં વધુ સમજદાર બની જશે. હવે સપ્ટેમ્બર 2026માં ફ્રાંસ્વા શોલેને જવાબ આપતાં તેમણે કહ્યું કે AI 2027ના અંત સુધીમાં અથવા 2028 સુધીમાં તમામ ડિજિટલ કાર્યો અને નોલેજ વર્કમાં સુપરહ્યુમન સ્તર હાંસલ કરી લેશે.
મસ્કની આગાહીનો 50% હિસ્સો પણ સાચો સાબિત થાય, તો ભારતના આઈટી અને નોલેજ સેક્ટર પર તેની મોટી અસર પડશે. કોડિંગ અને ડેટા એન્ટ્રી જેવા ડિજિટલ કામોમાં AIના આગમનથી ભારતીય આઈટી કંપનીઓએ પોતાના બિઝનેસ મોડેલમાં ઝડપથી ફેરફાર કરવો પડશે. ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકો માટે AI ટૂલ્સની મદદથી દવાઓ, સ્પેસ ટેક્નોલોજી અને કૃષિ વિજ્ઞાનમાં ઝડપથી નવી શોધો કરવી સરળ બનશે. સ્કિલ ડેવલપમેન્ટની દૃષ્ટિએ, માત્ર બેઝિક કોડિંગ કે થિયોરેટિકલ જ્ઞાન ધરાવતા યુવાનોને બદલે AI ટૂલ્સને યોગ્ય દિશા આપતા પ્રોફેશનલ્સ — જેમ કે પ્રોમ્પ્ટિંગ અને સિમ્યુલેશન —ની માગ વધશે.