કેરળના મલયાટ્ટૂર વિભાગના કાપ્રિક્કાડ વિસ્તારમાંથી 18 મહિનાના હાથીના બચ્ચા 'માયા'ને સારવાર માટે જામનગર સ્થિત વનતારા સ્થિત વિશેષ પશુ સંભાળ કેન્દ્રમાં એરલિફ્ટ કરવામાં આવ્યું છે. માયા અનેક ફ્રેક્ચર અને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી પીડિત છે. વનતારાના અનંત અંબાણીની પહેલ અને કેરળના મુખ્ય વન્યજીવન વોર્ડન ડૉ. પી. પુગાઝેન્ડી (IFS)ના આદેશ બાદ 6 નવેમ્બરના રોજ આ ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું હતું.
એપ્રિલ 2025માં માયા નદી કિનારે ત્યજી દેવાયેલી હાલતમાં મળી આવી હતી. તેની માતા ગુમ થઈ હોવાથી અને શરૂઆતનું પોષણ ન મળ્યું હોવાથી તેને સઘન સંભાળની જરૂર હતી. 19 એપ્રિલ, 2025ના રોજ વન અધિકારીઓએ તેને ડિહાઈડ્રેટેડ અને દૂધ પીવામાં અસમર્થ જોઈ. સહાયક વન પશુચિકિત્સા અધિકારી ડૉ. બિનોય સી. બાબુ અને વન વિભાગની ટીમે ચોવીસ કલાક તેની સંભાળ લીધી.
જુલાઈ 2026માં માયાની તબિયત વધુ ખરાબ થઈ, જ્યારે તે રમતી વખતે લપસી પડી અને તેના ખભામાં ઈજા થઈ. ફિઝીયોથેરાપી, સ્પ્લિન્ટિંગ અને પોષણયુક્ત સપ્લીમેન્ટ્સ છતાં તેના હાડકાંની સ્થિતિ બગડતી રહી. ઓક્ટોબરના અંત સુધીમાં તેના આગળના બંને પગમાં ફ્રેક્ચર થયા અને તે ઊભી રહી શકતી ન હતી. તેને છાતીમાં ચેપ અને શરીર પર દબાણથી ચાંદા પડ્યા હોવાનું નિદાન થયું.
પશુચિકિત્સા નિષ્ણાતોએ વિશેષ સારવારની ભલામણ કરી. હાથીઓના વિશેષ પશુચિકિત્સક અને વનતારાના પશુચિકિત્સા સલાહકાર પદ્મ ડૉ. કુશલ કોંવર સરમાએ તપાસ કરી અને શંકા વ્યક્ત કરી કે પેરાથાઇરોઇડ-સંબંધિત સમસ્યા હોઈ શકે છે જેના કારણે હાડકાં નબળા પડી રહ્યા છે. વનતારાના એલીફેન્ટ કેર સેન્ટરના મુખ્ય પશુચિકિત્સક ડૉ. યદુરાજ ખાડપેકરે પણ મૂલ્યાંકનને યોગ્ય ગણાવ્યું. ચર્ચાઓ પછી મેડિકલ બોર્ડે સર્વાનુમતે માયાને અદ્યતન નિદાન અને સારવાર માટે વનતારા ટ્રાન્સફર કરવાની ભલામણ કરી.
6 નવેમ્બરના રોજ ખાસ તબીબી એરલિફ્ટ મારફતે માયાને જામનગર લાવવામાં આવી. આ મુસાફરી દરમિયાન વનતારાના હાથીઓના ત્રણ પશુચિકિત્સકો, પેરા-વેટ્સ અને સંભાળ રાખનારા કર્મચારીઓ તેની સાથે હતા. ડૉ. બિનોય સી. બાબુ અને સંભાળ રાખનાર નિખિલ બાબુ પણ સાથે ગયા જેથી તેની સતત દેખભાળ રહે. વનતારાની સઘન હોસ્પિટલાઇઝેશન સુવિધામાં તેને ચોવીસ કલાક દેખરેખ, પીડા નિવારણ અને અદ્યતન નિદાન સુવિધા મળશે. સારવાર યોજનામાં હાઇડ્રોલિક લિફ્ટિંગ સહાય અને હાઇડ્રોથેરાપીનો સમાવેશ થાય છે.
માયાની સંભાળની જવાબદારી કેરળ વન વિભાગ પાસે જ રહેશે. સારવાર પૂર્ણ થયા બાદ વનતારા તેને 'અભયારણ્યમ' પરત મોકલવાની વ્યવસ્થા કરશે.
વનતારાના સીઈઓ વિવાન કરાનીએ કહ્યું, “માયાએ તેના જીવનના દરેક દિવસ માટે સંઘર્ષ કર્યો છે. હવે તેના માટે સંઘર્ષ કરવાનો વારો આપણો છે. અમારી ટીમ એક ક્ષણ માટે પણ તેનો સાથ નહીં છોડે. આજે અમે દરેકને વિનંતી કરીએ છીએ કે તેઓ આ નાનકડા જીવને પોતાની પ્રાર્થનાઓમાં યાદ રાખે. દરેક જીવન મહત્વપૂર્ણ છે અને માયાનું જીવન આપણા બધા માટે ખૂબ મહત્વનું છે.”
માયાની તબીબી સ્થિતિ હજુ પણ ગંભીર છે અને તે સારવારને કેવો પ્રતિસાદ આપે છે તેના પર તેના સ્વાસ્થ્યનો આધાર રહેશે. પશુચિકિત્સકોની ટીમો સતત તેની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરતી રહેશે અને પ્રગતિના આધારે આગળના પગલાં નક્કી કરશે. હાલમાં સંપૂર્ણ ધ્યાન તેના સ્વાસ્થ્યને સ્થિર કરવા, ઈજાઓની સારવાર અને વિશિષ્ટ સંભાળ પર કેન્દ્રિત છે.