ભારતીય ટુ-વ્હીલર બજારમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરની લોકપ્રિયતા ઝડપથી વધી છે. નવું સ્કૂટર ખરીદવા નીકળેલા ગ્રાહકના મનમાં સૌથી મોટો સવાલ એ થાય છે કે પેટ્રોલ સ્કૂટર લેવું ફાયદાકારક છે કે ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર.
સામાન્ય રીતે લોકો શોરૂમ કિંમત જોઈને નિર્ણય લે છે, જેથી મૂંઝવણ સર્જાય છે. જો તમે પણ નવું વાહન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો ચાલો ખરીદી, 5 વર્ષના વપરાશ, દૈનિક રનિંગ અને સર્વિસિંગ ખર્ચના આધારે સમજીએ કે કયો વિકલ્પ આર્થિક સાબિત થશે.
નવું વાહન ખરીદતી વખતે પહેલો ખર્ચ ઓન-રોડ કિંમતનો હોય છે. બજારમાં કોઈપણ પ્રતિષ્ઠિત કંપનીનું સારું પેટ્રોલ સ્કૂટર આશરે ₹90,000થી ₹1,00,000માં મળી જાય છે.
તેની સરખામણીમાં સારી બેટરી રેન્જ ધરાવતું પ્રીમિયમ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર ખરીદવા માટે ₹1,20,000થી ₹1,45,000 સુધીનો ખર્ચ થાય છે. એટલે શરૂઆતમાં ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર માટે પેટ્રોલ કરતાં ₹30,000થી ₹45,000 વધુ ચૂકવવા પડે છે.
જો તમારો દૈનિક પ્રવાસ સરેરાશ 30થી 40 કિલોમીટર હોય, તો પેટ્રોલ સ્કૂટરમાં 5 વર્ષ દરમિયાન માત્ર પેટ્રોલમાં જ ₹1,25,000થી વધુ રકમ ખર્ચાય છે.
બીજી તરફ, ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરને ઘરે નિયમિત ચાર્જ કરો તો 5 વર્ષમાં કુલ વીજળી ખર્ચ માત્ર ₹15,000થી ₹20,000 જેટલો આવે છે. એટલે 5 વર્ષમાં માત્ર ઇંધણમાં જ ₹1,00,000થી વધુની સીધી બચત થાય છે.
સ્કૂટર ગમે તે હોય, લાંબા આયુષ્ય માટે યોગ્ય જાળવણી જરૂરી છે. પેટ્રોલ સ્કૂટરમાં દર થોડા મહિને એન્જિન ઓઇલ બદલવું, એર ફિલ્ટર સાફ કરવું, સ્પાર્ક પ્લગ બદલવા અને ટ્યુનિંગ કરાવવું પડે છે. આ નિયમિત ખર્ચ 5 વર્ષમાં અંદાજે ₹30,000 સુધી પહોંચે છે.
ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરમાં એન્જિન હોતું નથી, જેથી ઓઇલ ચેન્જ કે એન્જિન સર્વિસિંગની ઝંઝટ રહેતી નથી. તેમાં માત્ર બ્રેક પેડ અને ટાયર જેવા સામાન્ય પાર્ટ્સનો ખર્ચ થાય છે. આથી 5 વર્ષમાં ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરનો કુલ મેન્ટેનન્સ ખર્ચ માત્ર ₹8,000થી ₹12,000 જેટલો રહે છે.
મોટાભાગની જાણીતી કંપનીઓ ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરની બેટરી પર 3થી 5 વર્ષની સત્તાવાર વોરંટી આપે છે. બેટરીને નિયમિત અને યોગ્ય રીતે ચાર્જ કરો તો તે 5 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય ચાલે છે. પાંચ વર્ષ પછી બેટરી બદલવાની જરૂર પડે તો તેનો અંદાજિત ખર્ચ ₹30,000થી ₹40,000 થઈ શકે છે.
બધા પાસાંઓનો સરવાળો કરીએ તો શરૂઆતમાં ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર માટે ₹35,000થી ₹40,000 વધુ ચૂકવવા પડે છે, પરંતુ 5 વર્ષમાં તે ઇંધણ અને સર્વિસિંગ મળીને ₹1,20,000થી વધુની ચોખ્ખી બચત કરાવે છે. જો તમારું દૈનિક રનિંગ સારું હોય, તો ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર પૈસાનું પૂરેપૂરું વળતર આપે છે અને લાંબા ગાળે પેટ્રોલ સ્કૂટર કરતાં ઘણું સસ્તું પડે છે.
પેટ્રોલ સ્કૂટર આશરે ₹90,000-₹1,00,000માં મળે છે. સારી રેન્જવાળા ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર માટે ₹1,20,000-₹1,45,000 ખર્ચ થાય છે, જે પેટ્રોલ કરતાં ₹30,000-₹45,000 વધુ છે.
30-40 કિ.મી. દૈનિક પ્રવાસ માટે 5 વર્ષમાં પેટ્રોલ સ્કૂટરમાં ₹1,25,000થી વધુ ખર્ચ થાય છે. ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરમાં વીજળીનો ખર્ચ માત્ર ₹15,000થી ₹20,000 થાય છે.
પેટ્રોલ સ્કૂટરમાં 5 વર્ષનો સર્વિસિંગ ખર્ચ આશરે ₹30,000 થાય છે. ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરમાં એન્જિન ન હોવાથી મેન્ટેનન્સ ખર્ચ માત્ર ₹8,000થી ₹12,000 જેટલો રહે છે.
શરૂઆતમાં ₹35,000-₹40,000 વધુ ખર્ચવા પડે છે, પરંતુ 5 વર્ષમાં ઇંધણ અને સર્વિસિંગ ખર્ચમાં ₹1,20,000થી વધુની બચત થાય છે. આમ, લાંબા ગાળે તે વધુ સસ્તું પડે છે.