વીજળી જાય ત્યારે ઘરમાં ઈન્વર્ટર કે જનરેટરનો ઉપયોગ કરવો સામાન્ય છે. પરંતુ શું તમારી ઈલેક્ટ્રિક કાર પણ ઘર માટે વીજળી આપી શકે? પેટ્રોલ-ડીઝલ કારમાં આ શક્ય નથી, પણ ઈલેક્ટ્રિક કારમાં કેટલીક ટેકનોલોજી સાથે આ શક્ય બને છે. આ ટેકનોલોજીનું નામ છે Vehicle to Load (V2L). જોકે, આ સુવિધા દરેક ઈલેક્ટ્રિક કારમાં ઉપલબ્ધ નથી.
V2L એટલે શું?
V2L (Vehicle to Load) ટેકનોલોજીમાં કારની હાઈ-વોલ્ટેજ બેટરીમાંથી મળતી DC વીજળીને ઈન્વર્ટરની મદદથી AC વીજળીમાં બદલવામાં આવે છે. આ પછી કારમાં આપવામાં આવેલા ખાસ સોકેટ અથવા એક્સટર્નલ પાવર આઉટલેટ દ્વારા વીજળીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. તેમાં તમે કાર સાથે મળતા વિશેષ એડેપ્ટરની મદદથી પંખો, મોબાઈલ ચાર્જર, લેપટોપ અને LED લાઈટ જેવા ઉપકરણો ચલાવી શકો છો. કેટલીક કારોમાં આ આઉટલેટ સીધું આપવામાં આવે છે, જ્યારે કેટલીકમાં અલગથી એડેપ્ટર લગાવવું પડે છે.
કેટલો સમય ચાલશે?
પંખો અને લાઈટ ચલાવવાનો સમય કારની બેટરી ક્ષમતા અને વીજળીના વપરાશ પર નિર્ભર છે. જો કારમાં 40 kWhની બેટરી હોય, તો તેમાં વધુ ઉર્જા મોજૂદ હોય છે. પરંતુ પૂરી બેટરી ઘરના ઉપકરણો માટે વાપરી શકાતી નથી; ગાડી ચલાવવા માટે પણ ચાર્જ બચાવવો જરૂરી છે. ઉદાહરણ તરીકે, 60 વોટનો એક પંખો અને 10 વોટની ચાર LED લાઈટ ચલાવવાથી કુલ વપરાશ 100 વોટ થશે. આ ઉપકરણો સતત 10 કલાક ચાલે તો લગભગ 1 યુનિટ વીજળી ખર્ચ થશે. પર્યાપ્ત બેટરી ચાર્જ અને V2L સપોર્ટવાળી કાર આ ઉપકરણોને કેટલાક કલાકો સુધી ચલાવી શકે છે.
ઘરના તમામ ઉપકરણો શક્ય નથી
V2L ટેકનોલોજીમાં કારમાંથી કેટલી વીજળી લઈ શકાય તેની નિર્ધારિત સીમા હોય છે. ઘણી કારોમાં લગભગ 3.3 kW સુધી આઉટપુટ મળે છે, જ્યારે કેટલાક મોડેલમાં આનાથી વધુ ક્ષમતા પણ આપવામાં આવે છે. પંખો, LED લાઈટ, મોબાઈલ ચાર્જર, લેપટોપ અને નાના ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો સરળતાથી ચલાવી શકાય છે, પરંતુ તેમનો કુલ વીજળી વપરાશ કારની સીમામાં હોવો જોઈએ. એર કંડિશનર, ગીઝર, માઈક્રોવેવ જેવા વધુ વીજળી વાપરતા ઉપકરણો ચલાવતા પહેલા તેમની પાવર રેટિંગ અને કારની આઉટપુટ ક્ષમતા તપાસવી જરૂરી છે.
V2H: કાર બની શકે ઘરનું ઈન્વર્ટર
ઈલેક્ટ્રિક કારને ઘરના બેકઅપ સિસ્ટમ તરીકે વાપરવા માટે બીજી ટેકનોલોજી છે, જેને V2H (Vehicle to Home) કહે છે. આમાં કારની બેટરીમાંથી વીજળી સીધી ઘરના ઈલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ સુધી પહોંચાડી શકાય છે. આ માટે વિશેષ બાયડાયરેક્શનલ ચાર્જર અને અનુકૂળ ઈલેક્ટ્રિક કારની જરૂર હોય છે. V2L કરતાં V2H વધુ સારી રીતે ઘરને વીજળી આપે છે, પરંતુ દરેક કાર અને ચાર્જર V2Hને સપોર્ટ કરતા નથી. આ માટે ઘરમાં જરૂરી ઈલેક્ટ્રિકલ ઈન્સ્ટોલેશન પણ કરાવવું પડે છે.
નિષ્કર્ષમાં, V2L અને V2H ટેકનોલોજી ઈલેક્ટ્રિક કારને ઘર માટે ઉપયોગી બનાવે છે, પરંતુ આ સુવિધા માત્ર અમુક કાર મોડેલમાં જ ઉપલબ્ધ છે. કાર ખરીદતી વખતે આ ફીચર તપાસવું ઉપયોગી થઈ પડે.