ચૂંટણી પંચે પોતાના કામકાજમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી વધારવા માટે અનેક નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા છે. હવે પંચની બેઠકોનો એજન્ડા અગાઉથી જાહેર કરવામાં આવશે. સાથે જ બેઠકમાં થયેલી ચર્ચા અને લેવાયેલા નિર્ણયોની વિગતો, એટલે કે મિનિટ્સ પણ જાહેર કરાશે. અત્યાર સુધી આ પ્રક્રિયા અમલમાં નહોતી.
નવા નિયમો હેઠળ ચૂંટણી પંચમાં કામ કરતા અધિકારીઓએ વિદેશ પ્રવાસે જતાં પહેલાં પંચની મંજૂરી લેવી પડશે. અગાઉ અધિકારીઓ માટે આવી પૂર્વમંજૂરીની જોગવાઈ નહોતી.
ઉપરાંત, કોઈ પણ નવું IT મોડ્યુલ હવે સીધું ચૂંટણી પંચ સમક્ષ રજૂ નહીં થાય. પહેલાં તેને અધિકારીઓની કમિટી સમક્ષ મૂકવામાં આવશે. કમિટીની તપાસ અને મંજૂરી બાદ જ આ મોડ્યુલ પંચ સમક્ષ રજૂ કરી શકાશે. આ મુદ્દે અગાઉ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને ચૂંટણી કમિશનરો વચ્ચે વિવાદ થયો હતો.
SIRના ઓનલાઈન ફોર્મમાંથી ડિક્લેરેશન અલગ કરાયું
ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીની સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયાના નિયમોમાં પણ ફેરફાર કર્યા છે. 4 નવેમ્બરે જાહેર કરાયેલા અપડેટ મુજબ, જે 17 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIRની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, ત્યાં નવા મતદારો માટેના ઓનલાઈન ફોર્મ-6માંથી વધારાનું ડિક્લેરેશન એટલે કે Annexure-D અલગ કરવામાં આવ્યું છે.
હવે મતદાર નોંધણીના ઓનલાઈન ફોર્મમાં આ ડિક્લેરેશનનો વિકલ્પ રહેશે નહીં. તેના બદલે આ માટે અલગ ડિક્લેરેશન ફોર્મ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. નવા મતદારોને નોંધણી દરમિયાન ઓનલાઈન ફોર્મ ભરવામાં પડતી વધારાની મુશ્કેલી ઘટાડવા અને પ્રક્રિયા સરળ બનાવવાના હેતુથી આ ફેરફાર કરાયો છે.
26 સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં લેવાયા નિર્ણયો
ચૂંટણી પંચના આંતરિક કામકાજમાં આ ફેરફારો અંગે 26 સપ્ટેમ્બરે ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર તથા ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીની હાજરીમાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં કામકાજને વધુ પારદર્શક અને વ્યવસ્થિત બનાવવા સંબંધિત નિર્ણયો સર્વસંમતિથી મંજૂર કરવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણયો અંગેની સત્તાવાર માહિતી ચૂંટણી પંચ અને પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB)ના દસ્તાવેજોમાં આપવામાં આવી છે.
બેઠકોનો એજન્ડા અને મિનિટ્સ જાહેર કરવાના નિર્ણયથી પંચની બેઠકોમાં કયા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ અને કયા નિર્ણયો લેવાયા, તેની માહિતી લોકોને ઉપલબ્ધ થશે. જ્યારે અધિકારીઓની વિદેશયાત્રા માટે પૂર્વમંજૂરી ફરજિયાત કરવાથી આંતરિક વહીવટી પ્રક્રિયામાં વધુ જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરાયો છે.