વિશ્વ હવામાન સંસ્થા (WMO)એ ચેતવણી આપી છે કે પ્રશાંત મહાસાગરમાં સક્રિય અલ નીનો વધુ મજબૂત બનીને ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી અસર કરી શકે છે. આની અસર ભારત સહિત વિશ્વના હવામાન પર દેખાશે.
ભારતીય મૌસમ વિજ્ઞાન વિભાગ (IMD) મુજબ, આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં સામાન્ય કરતાં 16 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. સપ્ટેમ્બરમાં પણ વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો અથવા સામાન્ય કરતાં 91 ટકા જ રહેવાની શક્યતા છે.
સંશોધન સંસ્થા 'ક્લાઇમેટ ટ્રેન્ડ્સ'ના અભ્યાસ મુજબ, ઉત્તર ભારતમાં શિયાળાનો સમયગાળો ટૂંકો થઈ રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરી મહિનામાં દર દાયકે સરેરાશ 0.69 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન વધી રહ્યું છે. માર્ચ અને એપ્રિલમાં પણ આવો જ દર જોવા મળી રહ્યો છે.
આ બદલાવ રવિ પાક માટે ચિંતાજનક છે. ઘઉંના પાક માટે ફેબ્રુઆરી-માર્ચ નિર્ણાયક સમય છે, જ્યારે પાકમાં દાણા બનતા હોય છે. વધતું તાપમાન પાકને 'ટર્મિનલ હીટ સ્ટ્રેસ' આપી શકે છે, જે ઉત્પાદન ઘટાડી શકે છે.
અલ નીનો એટલે મધ્ય અને પૂર્વ પ્રશાંત મહાસાગરમાં દરિયાની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ ગરમ થવું. તેની અસર વિશ્વના હવામાન પર પડે છે. ભારતમાં તે ચોમાસાને નબળું બનાવે છે અને શિયાળાની સિઝનને પણ અસર કરે છે.
આ અસર માત્ર હવામાન સુધી મર્યાદિત નથી, પણ ખેતર, પાણી અને ખાદ્ય સુરક્ષા પર પણ ઊંડી અસર કરી શકે છે. સામાન્ય લોકોને તેની અસર ભાવ અને ઉપલબ્ધતામાં દેખાઈ શકે છે.