ચૂંટણી પંચે સોમવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાઉન્ટર એફિડેવિટ દાખલ કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેણે SIR (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન) પ્રક્રિયા હેઠળ ફોર્મ 6માં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. પંચે જણાવ્યું કે SIR અંગેના તમામ નિર્ણયો સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા છે અને તેના પર મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્ત જ્ઞાનેશ કુમાર, કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી – ત્રણેયની સહી છે.
આ સોગંદનામું તે અરજીના જવાબમાં દાખલ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચ, CEC અને અન્ય અધિકારીઓને નોટિસ આપી હતી. આ અરજી રાહુલ ગાંધી સહિત 13 વિપક્ષી નેતાઓએ દાખલ કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ અરજી પર 27 ઑક્ટોબરે સુનાવણી કરશે.
વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ગયા મહિને 'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'એ અહેવાલ આપ્યો કે બે ચૂંટણી આયુક્તોએ SIRના ફોર્મ 6માં કરવામાં આવેલા ફેરફારો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. આ ફેરફાર હેઠળ અરજદારોને પોતાને, તેમના માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદી/નાના-નાનીને અગાઉની SIR સાથે જોડતી વિગતો આપવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. આ આધારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી.
ચૂંટણી પંચે આ વાતનો ઇનકાર કર્યો છે કે તેણે ફોર્મ 6માં કોઈ સુધારો કર્યો છે. પંચનું કહેવું છે કે 'મતદાર નોંધણી નિયમો, 1960' હેઠળ નિર્ધારિત ફોર્મમાં માત્ર કેન્દ્ર સરકાર જ ફેરફાર કરી શકે છે. પંચે સ્પષ્ટ કર્યું કે SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન માંગવામાં આવેલું ડિક્લેરેશન એક અલગ દસ્તાવેજ છે અને તેને ફોર્મ 6માં કરવામાં આવેલો સુધારો માની શકાય નહીં.
જોકે, ECIએ સ્વીકાર્યું કે ઑનલાઇન અરજી પ્લેટફોર્મ પર આ ઘોષણા જે રીતે દર્શાવવામાં આવી હતી, તેનાથી એવું લાગી શકે છે કે ફોર્મ 6માં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.
આયોગે કહ્યું કે અરજી એક અહેવાલ પર આધારિત છે. અરજદારે તેમાં કરવામાં આવેલા દાવાઓની સંબંધિત અધિકારીઓ પાસેથી સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ કરી નથી, તેથી અરજી સુનાવણીને પાત્ર નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચૂંટણી આયોગના જવાબમાં ફાઇલ પર વાંધો લખવો એ નિર્ણયનો વિરોધ નથી, એમ આયોગે જણાવ્યું. ફાઇલ પર લખાયેલા પ્રશ્નો, સૂચનો અથવા વાંધાઓ પોતે જ આયોગનો અંતિમ નિર્ણય હોતા નથી.
આ ઉપરાંત, ચૂંટણી પંચે કેટલીક પ્રક્રિયાઓ સ્પષ્ટ કરી છે:
• જે લોકોના નામ જૂની મતદાર યાદી સાથે જોડાઈ શક્યા નથી, તેમના જરૂરી દસ્તાવેજો BLO ઘરે જઈને એકત્રિત કરશે અને ઑનલાઇન અપલોડ કરશે.
• દરેક મતદારને સુનાવણી માટે કચેરીમાં બોલાવવામાં આવશે નહીં. જરૂર પડ્યે સુનાવણી યોજાશે અને જ્યાં શક્ય હશે ત્યાં ઑનલાઇન કરવામાં આવશે.
• મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા કે કાઢવાનો નિર્ણય સક્ષમ ચૂંટણી અધિકારી (ERO)ના આદેશ વિના લેવામાં આવશે નહીં.
• ECINet પ્લેટફોર્મની તપાસ માટે IIT મદ્રાસ અને IISc બેંગલુરુના નિષ્ણાતોની સમિતિ બનાવવામાં આવી છે. આ ટીમ તપાસશે કે પ્લેટફોર્મ યોગ્ય રીતે કાર્યરત છે અને નિયમોનું પાલન થઈ રહ્યું છે કે નહીં.
• મુખ્ય ચૂંટણી આયુક્તને હટાવવાની પ્રક્રિયા સરળ નથી. બંધારણ મુજબ, તેમને એ જ પ્રક્રિયા અને એ જ આધાર પર હટાવી શકાય છે, જેના આધારે સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશને હટાવવામાં આવે છે.
ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું કે દશેરાની રજાઓને કારણે હાલમાં ટૂંકો જવાબ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. જરૂર પડ્યે તે દરેક આરોપનો વિગતવાર જવાબ પણ આપશે.