નીતિન ગડકરીની અધ્યક્ષતામાં ઈથેનોલને લઈને ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. આ વખતે ચર્ચા E20 નહીં પણ E100 ઈંધણની છે. સરકારે E85 અને E100 ઈંધણને માન્યતા આપી છે અને E22 થી E30 સુધીના પેટ્રોલ પરની સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ ડ્યૂટી શૂન્ય કરી છે. આનો અર્થ શું છે? શું આ ઈંધણ તમારી ગાડી માટે સુરક્ષિત છે? ચાલો સરળ શબ્દોમાં સમજીએ.
E100 શું છે? બ્યુરો ઓફ ઈન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) મુજબ, E100 ફ્લેક્સ ફ્યૂઅલમાં 93.5% ઈથેનોલ, 1.5% બાઈન્ડર કેમિકલ અને 5% પેટ્રોલ ફરજિયાત મિશ્રિત કરવામાં આવે છે. આવું કેમ? કારણ કે 100% શુદ્ધ ઈથેનોલની આગ દિવસના અજવાળામાં દેખાતી નથી, જે અકસ્માત વખતે જોખમી બની શકે. પેટ્રોલ ઉમેરવાથી આગની જ્વાળા પીળાશ પડતી દેખાય છે. વળી, ઈથેનોલને પીવાના દારુ તરીકે દુરુપયોગ અટકાવવા ડિનેચરન્ટ નામનું ઝેરી રસાયણ પણ ભેળવવામાં આવે છે.
શું E100થી ગાડી બગડશે? હા, જો તમારી ગાડી ફ્લેક્સ ફ્યૂઅલ માટે બનેલી ન હોય તો. ઈથેનોલમાં પેટ્રોલની સરખામણીમાં 30-33% ઓછી ઊર્જા હોય છે. તેથી માઈલેજ ઘટે છે અને એન્જિનને વધુ ઈંધણ બાળવું પડે છે. વધુમાં, ઈથેનોલ કોરોઝિવ હોવાથી જૂની ગાડીઓના રબર અને પ્લાસ્ટિક પાર્ટ્સને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ફ્લેક્સ ફ્યૂઅલ એન્જિન માટે ખાસ ડિઝાઇન કરેલા વાહનોમાં જ તેનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
ભાવમાં શું ફેર પડશે? સરકારનો દાવો છે કે E85 પેટ્રોલ કરતાં 20 રૂપિયા સસ્તું મળશે. પરંતુ યાદ રાખો, પંપ પર લીટરના ભાવ ઓછા હોવા છતાં પ્રતિ કિલોમીટર ખર્ચ વધી શકે છે, કારણ કે ઈથેનોલથી ઓછું અંતર કાપી શકાય છે. દિલ્હીમાં રેગ્યુલર પેટ્રોલ 102.12 રૂપિયા પ્રતિ લીટર છે, જ્યારે E85 જૂનમાં 82 રૂપિયા હતું. એટલે કે લગભગ 19% ડિસ્કાઉન્ટ. પણ માઈલેજ ઘટવાના કારણે વાસ્તવિક બચત ઓછી થઈ શકે છે.
સરકાર કેમ ઈથેનોલ પર ભાર મૂકે છે? ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર ખર્ચ ઘટાડવો, ખેડૂતોને વૈકલ્પિક આવક આપવી અને પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ ઘટાડવો એ સરકારના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો છે. ઈથેનોલ મકાઈ, શેરડી અને અનાજમાંથી બનાવવામાં આવે છે.
શું E20 ના સમયે લોકોએ વિરોધ કર્યો હતો? હા, E20 પેટ્રોલથી માઈલેજ ઘટવાની ફરિયાદો ઉઠી હતી. હવે E100 આવતાં લોકોમાં ચિંતા છે કે તેમની જૂની ગાડીઓનું શું થશે. સરકારે સ્પષ્ટતા કરવી જોઈએ કે કઈ ગાડીઓ E100 સાથે સુસંગત છે અને કઈ નથી.
તારણ: E100 ઈંધણ ભવિષ્યની દિશા છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ ફ્લેક્સ ફ્યૂઅલ એન્જિનવાળા વાહનોમાં જ કરવો જોઈએ. સામાન્ય ગાડીઓમાં તેને વાપરવાથી એન્જિનને નુકસાન થઈ શકે છે. ગ્રાહકોએ તેમના વાહનના મેન્યુઅલમાં જોઈ લેવું જોઈએ કે તે E100 સાથે સુસંગત છે કે નહીં.