નવી દિલ્હી: વિજયાદશમીના અવસર પર દેશભરમાં રાવણ દહનના કાર્યક્રમો યોજાયા. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ દિલ્હીના દ્વારકા સેક્ટર-10માં દશેરા સમારોહમાં ભાગ લીધો અને પ્રતીકાત્મક તીર ચલાવીને રાવણ દહન કર્યું. આ સાથે જ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દિલ્હીના આઈપી એક્સટેન્શન મેદાનમાં રામલીલા કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી. તેમણે રામલીલામાં ભાગ લેનારા કલાકારોની આરતી ઉતારી અને ત્યારબાદ પ્રતીકાત્મક તીર ચલાવીને રાવણ દહન કર્યું.
આ પ્રસંગે વડા પ્રધાન મોદીએ પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું કે ભગવાન રામ આપણા આદર્શ છે અને તેઓ અતુલનીય છે. તેમણે કહ્યું, “આજે જ્યારે દેશનો જન-જન અધર્મ પર ધર્મનો જયઘોષ કરી રહ્યો છે, ત્યારે મારી સાથે બોલો: સિયાવર રામચંદ્ર કઈ જય. આ આસ્થા માત્ર એટલા માટે નથી કે કોઈ રામે રાવણનો અંત કર્યો હતો. આ આસ્થા એટલા માટે પણ છે કે પ્રભુ રામે આપણને એવા આદર્શો આપ્યા છે જે માનવતાના ઇતિહાસમાં અતુલનીય છે.”
વડા પ્રધાને કહ્યું કે રામરાજ્યનો અર્થ શાસન નહીં પરંતુ જનકલ્યાણ છે. તેમણે ગરીબ અને વંચિતોની સેવાને સર્વોપરી ગણાવી. શ્રીરામના જીવનમાંથી શીખ લેતા તેમણે જણાવ્યું કે ગમે તેટલી મોટી મુશ્કેલી હોય, આપણે બીજાના ભરોસે બેસી ન રહેવું જોઈએ, પરંતુ પોતાના સંકલ્પને શક્તિ બનાવીને પરિશ્રમથી રસ્તો કાઢવો જોઈએ. રસ્તાની મુશ્કેલીઓ આપણા પરાક્રમને રોકી શકતી નથી.
વડા પ્રધાને ભારતની સાંસ્કૃતિક ઓળખ વિશે પણ વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે ભારત પોતાના સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રોને દુનિયામાં નવી ઓળખ અપાવી રહ્યો છે. તાજેતરમાં ઘણી સાઇટ્સને યુનેસ્કોની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવી છે અને દિવાળીને પણ યુનેસ્કોમાં સ્થાન મળ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરોડો ભારતીયોની સામૂહિક શક્તિનું પરિણામ છે. વિજયદશમી વિજયનો પર્વ છે, જે આપણને સાહસ આપે છે કે શત્રુ ગમે તેટલો મોટો હોય, સચ્ચાઈ અને માનવતાથી જીત આપણી જ થાય છે.
વડા પ્રધાને વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય માટે ભગવાન રામ પાસેથી પ્રેરણા લેવાની વાત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા 12 વર્ષોમાં 650થી વધુ મૂર્તિઓને ભારત પાછી લાવવામાં આવી છે, જે આત્મસન્માનનું પ્રતીક છે.
દેશના અન્ય ભાગોમાં પણ દશેરા ધામધૂમથી ઉજવાયો. પટનાના ગાંધી મેદાનમાં બિહારના સૌથી ઊંચા 90 ફૂટના રાવણના પુતળાનું દહન કરવામાં આવ્યું, જેને જોવા માટે લગભગ 2.5 લાખ લોકો ઉમટ્યા હતા. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે પંજાબના લુધિયાણામાં રિમોટનું બટન દબાવીને રાવણ દહન કર્યું. હરિયાણાના પંચકુલામાં 221 ફૂટ ઊંચા રાવણના પુતળાનું દહન થયું, જે દેશમાં સૌથી ઊંચું જણાવવામાં આવે છે. દિલ્હીમાં રાવણની સાથે 30 ફૂટ ઊંચા કોકરોચના પુતળાને પણ સળગાવવામાં આવ્યું.
મધ્ય પ્રદેશના રાયસેનમાં વિજયાદશમી પર 20 વર્ષના ગોવિંદ યાદવે 40 કિલો વજનવાળો વીર હનુમાનનો મુખૌટો ધારણ કર્યો. તેમણે 40 દિવસ સુધી બ્રહ્મચર્યનું પાલન અને વ્રત કર્યા બાદ બાવડીપુરા હનુમાન મંદિરથી શોભાયાત્રા કાઢી, જે શહેરના મુખ્ય માર્ગોથી થઈને દશેરા મેદાન પહોંચી. ગોવિંદે લગભગ 5 કલાક સુધી મુખૌટો પહેરી રાખ્યો. આ પરંપરા રાયસેનમાં 71 વર્ષથી નિભાવવામાં આવી રહી છે.
જ્યારે મૈસૂર અને કુલ્લૂમાં રાવણ દહનની પરંપરા નથી. મૈસૂરમાં દશેરાને ‘નાડહબ્બા’ કહેવામાં આવે છે, જ્યાં દેવી ચામુંડેશ્વરીની મહિષાસુર પરની વિજય ઉજવવામાં આવે છે.