દશેરા એટલે વિજયાદશમીના તહેવારની તૈયારીઓ ભારતમાં પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. આ વર્ષે પણ ઠેરઠેર રામલીલા અને રાવણ દહનના કાર્યક્રમો યોજાયા છે. પણ રાવણ દહનની આ પરંપરા હવે ભારત પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી.
દુનિયાના અનેક દેશોમાં વસતા ભારતીય મૂળના લોકો અને સનાતન સંસ્કૃતિમાં આસ્થા રાખતા સમુદાયો આ તહેવાર ઉત્સાહથી ઉજવે છે. બુરાઈ પર અચ્છાઈના વિજયનું આ પર્વ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની ઓળખ બનાવી ચૂક્યું છે. અહીં પાંચ દેશોમાં આ ઉજવણી કેવી રીતે થાય છે તેની વિગત છે.
અમેરિકા: ન્યુ જર્સી, ટેક્સાસ અને કેલિફોર્નિયા જેવા રાજ્યોમાં હિન્દુ મંદિરો અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રો દશેરાના ખાસ કાર્યક્રમો યોજે છે. આ કાર્યક્રમોમાં મોટા રાવણના પૂતળાનું દહન કરવામાં આવે છે.
કેનેડા: ટોરોન્ટો અને વાનકુવર જેવા શહેરોમાં વિજયાદશમીની ઉજવણી થાય છે. અહીંની ખાસિયત એ છે કે રાવણ સાથે કુંભકરણ અને મેઘનાથના પૂતળાં પણ બાળવામાં આવે છે.
બ્રિટન: લંડન અને લેસ્ટર જેવા શહેરોમાં ભારતીય સમુદાય પરંપરાગત રીતે રામલીલા ભજવે છે અને અંતમાં રાવણ દહન કરે છે.
ઓસ્ટ્રેલિયા: સિડની, મેલબોર્ન અને બ્રિસ્બેનમાં હિન્દુ સમુદાય દશેરા ઉજવે છે. અહીં રાવણ દહન મુખ્ય આકર્ષણ રહે છે, જે પરિવારો અને સમુદાયને નજીક લાવે છે.
મોરેશિયસ: ત્યાં ભારતીય મૂળના લોકોની મોટી વસ્તી છે. એટલે દશેરા ભારત જેવી જ પારંપરિક રીતે ઉજવાય છે. ખુલ્લા મેદાનોમાં રામલીલા થાય છે અને પછી રાવણના પૂતળાનું દહન કરવામાં આવે છે.
રામાયણમાં ભગવાન શ્રી રામ દ્વારા રાવણના વધની કથા દુષ્ટતા પર સારપના અને અસત્ય પર સત્યના વિજયનું પ્રતીક છે. વિદેશમાં વસતા ભારતીય સમુદાયો જાહેર ઉજવણી અને રામલીલા દ્વારા આ પરંપરાઓ જીવંત રાખી રહ્યા છે.
આવા કાર્યક્રમો વિદેશમાં જન્મેલી નવી પેઢીને પોતાના સાંસ્કૃતિક વારસાનો પરિચય આપે છે. ભૌગોલિક અંતર ભલે હજારો કિલોમીટરનું હોય, લોકો વિજયાદશમી ઉજવવા અને તેનો સકારાત્મક સંદેશ વહેંચવા આજે પણ એકસાથે આવે છે.