આ વર્ષે વિજયાદશમી એટલે કે દશેરાનો તહેવાર 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. હિન્દુ પંચાંગ મુજબ, આશ્વિન સુદ દશમ તિથિ 20 ઓક્ટોબરે બપોરે 12:50 વાગ્યે શરૂ થશે અને 21 ઓક્ટોબરે બપોરે 2:11 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. ઉદયતિથિના આધારે દશેરા 20 ઓક્ટોબરે ઉજવાશે. આ દિવસે દેશભરમાં રાવણ દહન કરવામાં આવશે અને બંગાળ સહિત અનેક સ્થળોએ દુર્ગા પ્રતિમાનું વિસર્જન પણ થશે.
પંચાંગ અનુસાર, 20 ઓક્ટોબરે વિજય મુહૂર્ત બપોરે 1:59 વાગ્યાથી 2:45 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ સમય શસ્ત્ર પૂજન માટે શુભ માનવામાં આવે છે. રાવણ દહનનું શુભ મુહૂર્ત સાંજે 5:47 વાગ્યાથી રાત્રે 8:23 વાગ્યા સુધી છે.
દશેરા અસત્ય પર સત્યની જીતનું પ્રતીક છે. માન્યતા મુજબ, આ દિવસે ભગવાન રામે રાવણનો વધ કરીને માતા સીતાને તેની કેદમાંથી મુક્ત કરાવ્યા હતા. તેથી જ દર વર્ષે દશેરા પર રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદના પુતળા દહન કરવામાં આવે છે.
રાવણ શક્તિશાળી રાજા અને વિદ્વાન પંડિત હતો, પરંતુ તેનો અહંકાર તેના વિનાશનું કારણ બન્યો. રાવણના દસ માથા કામ, ક્રોધ, લોભ, મોહ, અહંકાર જેવી ખરાબીઓનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. રાવણ દહન આપણને યાદ અપાવે છે કે શક્તિ અને જ્ઞાન હોવા છતાં ખોટા કર્મોનું પરિણામ ભયાનક હોય છે. આ તહેવાર આપણી અંદર રહેલા અહંકાર, ક્રોધ અને લોભને દૂર કરવાનો સંકલ્પ લેવાનો અવસર છે.
કુંભકર્ણ રાવણનો ભાઈ હતો, જે લંકા યુદ્ધમાં રાવણ પક્ષે લડ્યો અને ભગવાન રામે તેનો વધ કર્યો. મેઘનાદ રાવણનો પુત્ર હતો, જે ઇન્દ્રજીત તરીકે પણ ઓળખાય છે. યુદ્ધમાં લક્ષ્મણે તેનો વધ કર્યો. તેમના પુતળા દહન પણ અધર્મના અંતનું પ્રતીક છે.
શસ્ત્ર પૂજન દશેરાના દિવસે પરાક્રમ, સુરક્ષા અને શક્તિના પૂજન તરીકે કરવામાં આવે છે. સવારે સ્નાન કરીને પૂજા સ્થળ સાફ કરો. પહેલા અપરાજિતા દેવીની પૂજા કરો. ત્યારબાદ શસ્ત્રો, ઓજારો, વાહનો અને મશીનરીને સાફ કરીને સ્વચ્છ કપડા પર ગોઠવો. તેમના પર ગંગાજળ છાંટો, હળદર-ચંદનનું તિલક કરો, ચોખા અને ફૂલો અર્પણ કરો અને પવિત્ર દોરો બાંધો.