માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) એ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સને લગતા નિયમોમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સુધારા પ્રસ્તાવિત કર્યા છે. આ પ્રસ્તાવો હેઠળ, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સના સ્વરૂપ (ફોર્મેટ) અને રંગ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, લાઇસન્સ પર બ્લડ ગ્રુપ, મોબાઇલ નંબર અને ઇમરજન્સી સંપર્ક વિગતો જેવી માહિતી આપવી ફરજિયાત બની શકે છે. મંત્રાલયે નામ અને સરનામું અપડેટ કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, અને સાથે જ સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગના મૂલ્યાંકન માટેના માપદંડોને વધુ કડક બનાવવાની દરખાસ્ત પણ કરી છે.
માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે 'સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ'માં સુધારા માટેનો એક ડ્રાફ્ટ બહાર પાડ્યો છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ, નવા જાહેર કરાયેલા કે રિન્યુ કરાયેલા લાઇસન્સ 'ફોર્મ 7' નો ઉપયોગ કરીને લેમિનેટેડ અથવા પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ (PVC) કાર્ડના સ્વરૂપમાં આપવામાં આવશે. ખાસ નોંધનીય છે કે, ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ માટે અલગ-અલગ ફોર્મેટ નક્કી કરવામાં આવી શકે છે; તેમના રંગ પણ અલગ હોઈ શકે છે, જેથી બંને વચ્ચે સરળતાથી તફાવત પારખી શકાય.
પ્રસ્તાવિત નિયમો હેઠળ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ પર વધારાની માહિતી આપવી ફરજિયાત બની શકે છે, જેમ કે ધારકનું બ્લડ ગ્રુપ, મોબાઇલ નંબર અને ઇમરજન્સી સંપર્ક નંબર. આ માહિતી કટોકટીના સમયે સંબંધિત વ્યક્તિ અથવા તેમના પરિવારનો સંપર્ક કરવામાં મદદરૂપ થશે. મંત્રાલયે એવા દસ્તાવેજોની યાદી પણ આપી છે જે ઓળખ, ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારવામાં આવશે.
વધુમાં, મંત્રાલયે ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા માટેની જરૂરિયાતોમાં ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. ખાસ કરીને, એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ અથવા નોટરી પબ્લિક સમક્ષ સોગંદનામું (એફિડેવિટ) રજૂ કરવાની હાલની જરૂરિયાતને નાબૂદ કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, અમુક કિસ્સાઓમાં સોગંદનામા અને જીવન વીમા પોલિસીને ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે સ્વીકારી શકાય છે. આનો ઉદ્દેશ્ય દસ્તાવેજોના દુરુપયોગને રોકવાનો અને અરજી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે. સરનામાના પુરાવા માટે આ દસ્તાવેજોમાંથી કોઈ એક જરૂરી છે. પ્રસ્તાવિત નિયમોમાં ઓળખ, ઉંમર અને રહેઠાણના પુરાવા તરીકે આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ, મતદાર ઓળખ કાર્ડ, ઈ-રેશન કાર્ડ, કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકાર અથવા જાહેર ક્ષેત્રના એકમ દ્વારા જાહેર કરાયેલ સર્વિસ આઈડી કાર્ડ, પેન્શનર ફોટો આઈડી કાર્ડ, સ્વતંત્રતા સેનાની ઓળખ કાર્ડ, વીજળી કે ગેસ કનેક્શનનું બિલ (વધુમાં વધુ ૩ મહિના જૂનું) અને જન્મ પ્રમાણપત્ર જેવા દસ્તાવેજોનો સમાવેશ થાય છે.
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મેળવવાની ઓનલાઇન પ્રક્રિયાના ભાગરૂપ એવા 'સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલ મૂલ્યાંકન' માટેના નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવી શકે છે. હાલમાં, આ મૂલ્યાંકનમાં પાસ થવા માટે 60% સ્કોરની જરૂર હોય છે; મંત્રાલયે આ મર્યાદા વધારીને 75% કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. વધુમાં, સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરીયલ ઓછામાં ઓછું 30 મિનિટનું હોવું આવશ્યક છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે અરજદારો માર્ગ સુરક્ષા અને સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગના નિયમો વિશે વધુ સારી રીતે માહિતગાર થાય.
નામ અને સરનામામાં ફેરફારની પ્રક્રિયા ૧૫ દિવસમાં પૂર્ણ થશે: ડ્રાફ્ટ નિયમોમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ પરની વ્યક્તિગત માહિતીમાં ફેરફાર કરવા અંગે પણ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ છે. આ અંતર્ગત, લાઇસન્સિંગ સત્તાધિકારીએ નામ અથવા સરનામા જેવી વિગતોમાં ફેરફાર કરવા માટેની અરજીઓ પર ૧૫ દિવસની અંદર નિર્ણય લેવો પડશે. સત્તાધિકારીએ અરજી સ્વીકારવી અથવા નકારવી પડશે; જો અરજી નકારવામાં આવે, તો તેનું કારણ જણાવવું આવશ્યક રહેશે.
ધુમાં, મંત્રાલયે નામ અને સરનામા સહિતની વ્યક્તિગત માહિતી અપડેટ કરવા માટે હાલમાં વસૂલવામાં આવતી ફી નાબૂદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. જો આ અમલમાં આવે છે, તો જે લાઇસન્સ ધારકો પોતાની વિગતો અપડેટ કરવા માંગે છે તેમને આર્થિક લાભ થશે.