દિવાળી અને લક્ષ્મી પૂજનના પવિત્ર અવસરે આ વર્ષે 8 નવેમ્બરે શેરબજારમાં ખાસ મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ યોજાશે. બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) દ્વારા જારી કરાયેલા સર્ક્યુલર મુજબ, આ વખતે 70 મિનિટનું ટ્રેડિંગ બપોરે 2:20 વાગ્યાથી શરૂ થઈને 3:30 વાગ્યા સુધી ચાલશે.
ભારતીય શેરબજારમાં દિવાળીના અવસરે મુહૂર્ત ટ્રેડિંગની પરંપરા છે. સામાન્ય રીતે આ દિવસે સ્ટોક એક્સચેન્જમાં રજા હોય છે, પરંતુ શુભ મુહૂર્તમાં ખાસ એક કલાક માટે બજાર ખોલવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ઇક્વિટી, કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્સ, કરન્સી ડેરિવેટિવ્સ, ઇક્વિટી ફ્યુચર્સ એન્ડ ઓપ્શન્સ તથા સિક્યોરિટીઝ લેન્ડિંગ એન્ડ બોરોઇંગ (SLB) સહિતના સેગમેન્ટમાં ટ્રેડિંગ થશે.
મુહૂર્ત ટ્રેડિંગની સંપૂર્ણ સમયસૂચિ નીચે મુજબ રહેશે:
- બ્લોક ડીલ સેશન: બપોરે 1:50 થી 2:05 વાગ્યા સુધી
- નિયમિત પ્રી-ઓપન સેશન: બપોરે 2:05 થી 2:20 વાગ્યા સુધી
- ટ્રેડિંગ વિન્ડો: બપોરે 2:20 થી સાંજે 3:30 વાગ્યા સુધી
- ટ્રેડમાં ફેરફાર: સાંજે 4:15 વાગ્યા સુધી
સામાન્ય દિવસોમાં બજાર સોમવારથી શુક્રવાર સવારે 9:00 થી બપોરે 3:30 વાગ્યા સુધી ખુલ્લું રહે છે, જેમાં સવારે 9:00 થી 9:15 સુધી પ્રી-માર્કેટ સેશનનો સમાવેશ થાય છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે સતત બીજા વર્ષે મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ બપોરના સમયે યોજાઈ રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે આ સેશન સાંજના સમયે થતું હતું, પરંતુ ગયા વર્ષે પણ તેને બપોરે 1:45 થી 2:45 વાગ્યા સુધી શિફ્ટ કરવામાં આવ્યું હતું. માર્કેટ સહભાગીઓની વિનંતીને ધ્યાનમાં રાખીને એક્સચેન્જોએ આ વખતે પણ બપોરના સમયે જ ટ્રેડિંગ કરાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ઓર્ડર પ્લેસમેન્ટ અને ઓર્ડર મેચિંગના નિયમો અંગે: નિયમિત પ્રી-ઓપન સેશન દરમિયાન રોકાણકારો બપોરે 2:05 થી 2:10 વાગ્યા વચ્ચે લિમિટ અને માર્કેટ બંને પ્રકારના ઓર્ડર પ્લેસ, મોડિફાય અથવા કેન્સલ કરી શકશે. ત્યારબાદ 2:10 થી 2:15 વાગ્યા સુધી માત્ર લિમિટ ઓર્ડર આપવાની જ મંજૂરી રહેશે. ઓર્ડર મેચિંગ અને ટ્રેડ કન્ફર્મેશનની પ્રક્રિયા 2:15 થી 2:17 વાગ્યા વચ્ચે પૂર્ણ થશે, ત્યારબાદ બપોરે 2:20 વાગ્યાથી કન્ટિન્યુઅસ ટ્રેડિંગ શરૂ થાય ત્યાં સુધી બફર પિરિયડ રહેશે.
IPO, રિલિસ્ટેડ અને ઇલિક્વિડ સિક્યોરિટીઝ માટેના નિયમો:
- IPO અને રિલિસ્ટેડ શેરો: સ્પેશલ પ્રી-ઓપન સેશન બપોરે 2:05 થી 2:50 વાગ્યા સુધી ચાલશે, જેમાં છેલ્લી 10 મિનિટ દરમિયાન રેન્ડમ ક્લોઝર થશે. તેમાં કન્ટિન્યુઅસ ટ્રેડિંગ બપોરે 3:05 વાગ્યે શરૂ થઈને 3:30 વાગ્યે સમાપ્ત થશે.
- ઇલિક્વિડ સિક્યોરિટીઝ: એક્સચેન્જો દ્વારા કોલ ઓક્શન સેશન યોજાશે. NSE પર ઓર્ડર એન્ટ્રી બપોરે 2:25 થી 3:10 વાગ્યા સુધી ચાલુ રહેશે, જેમાં છેલ્લી મિનિટમાં રેન્ડમ ક્લોઝર સામેલ હશે. તેના તરત બાદ ઓર્ડર મેચિંગ શરૂ થશે.
ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન (CAS) અને પોસ્ટ-ક્લોઝ ટાઇમિંગ: જેમની સિક્યોરિટીઝ માટે CAS લાગુ પડે છે, તેમના માટે રેગ્યુલર માર્કેટ બપોરે 3:15 વાગ્યે બંધ થઈ જશે. ત્યારબાદ 3:20 વાગ્યા સુધી ટ્રાન્ઝિશન અને રેફરન્સ-પ્રાઇસ કેલ્ક્યુલેશન પિરિયડ રહેશે. BSEમાં રેફરન્સ પ્રાઇસ બપોરે 3:00 થી 3:15 વાગ્યા વચ્ચે થયેલા ટ્રેડ્સના વોલ્યુમ-વેઇટેડ એવરેજ પ્રાઇસ (VWAP)ના આધારે નક્કી થશે.
ક્લોઝિંગ ઓક્શન ઓર્ડર એન્ટ્રી બપોરે 3:20 થી 3:30 વાગ્યા સુધી ચાલશે. શરૂઆતની 5 મિનિટમાં લિમિટ અને માર્કેટ બંને ઓર્ડર્સ આપી શકાશે, જ્યારે છેલ્લી 5 મિનિટમાં માત્ર લિમિટ ઓર્ડર્સ જ સ્વીકારવામાં આવશે. ઓર્ડર મેચિંગ 3:30 થી 3:35 વાગ્યા વચ્ચે થશે.
NSEએ CAS સિક્યોરિટીઝ માટે 3:35 થી 3:50 વાગ્યા સુધીનો ટ્રાન્ઝિશન પિરિયડ રાખ્યો છે, જ્યારે નોન-CAS સિક્યોરિટીઝ 3:30 વાગ્યે બંધ થશે. ત્યારબાદ પોસ્ટ-ક્લોઝ સેશન બપોરે 3:50 થી સાંજે 4:00 વાગ્યા સુધી યોજાશે. એક્સચેન્જે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુહૂર્ત ટ્રેડિંગ દરમિયાન કરવામાં આવેલા તમામ સોદાઓનું સેટલમેન્ટ નિયમો (સેટલમેન્ટ ઓબ્લિગેશન) હેઠળ થશે.
મુહૂર્ત ટ્રેડિંગની પરંપરા લગભગ 70 વર્ષ જૂની છે. હિંદુ કેલેન્ડર વર્ષ અનુસાર, આ વર્ષે દિવાળીથી વિક્રમ સંવત 2083ની શરૂઆત થઈ રહી છે. સમગ્ર ભારતમાં આ તહેવારને ધન, સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યના સ્વાગત માટેનો સૌથી શુભ સમય માનવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે શેરબજારમાં પણ આ દિવસે ટ્રેડિંગ કરવું શુભ માનવામાં આવે છે.