આ વખતની દિવાળી ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર ભારે પડી શકે છે. ઘરમાં બનતા લાડુ અને બરફીથી લઈને બજારની મીઠાઈ, ડ્રાયફ્રૂટ્સ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સામાન સુધી ભાવ વધ્યા છે. આ વધારાનું મુખ્ય કારણ દૂધ, ઘી, માખણ અને સૂકામેવાના ભાવમાં થયેલો વધારો છે.
તહેવાર પહેલાં દૂધની બનાવટોની માંગ વધે છે. આ દરમિયાન અમૂલ, કર્ણાટકની નંદિની અને તમિલનાડુની સરકારી ડેરી આવિને પોતાના ઉત્પાદનોના ભાવ વધાર્યા છે.
અમૂલના 1 કિલો ઘીનું પેકેટ ₹630માંથી વધીને ₹680 થઈ ગયું છે. 500 ગ્રામ ઘી હવે ₹325ને બદલે ₹345માં મળે છે. 100 ગ્રામ માખણ ₹63માંથી ₹66 અને 500 ગ્રામ માખણ ₹310માંથી ₹325 થયું છે.
નંદિનીએ 4 નવેમ્બરથી ઘી, માખણ, પનીર અને દૂધના ભાવમાં ફેરફાર કર્યો છે. તેનું 500 મિલીલીટર ઘી ₹425 અને 1 લીટર ઘી ₹850માં મળે છે. 100 ગ્રામ માખણ ₹90 અને 500 ગ્રામ માખણ ₹380 થયું છે.
આવિની 100 મિલીલીટર ઘીની કિંમત ₹80માંથી ₹95 અને 200 મિલીલીટર ઘીની કિંમત ₹160માંથી ₹180 થઈ છે.
દિવાળીમાં મીઠાઈ અને ગિફ્ટ પેકમાં ડ્રાયફ્રૂટ્સનો ઉપયોગ થાય છે, પણ આ વખતે તેના ભાવ પણ ખૂબ વધ્યા છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર છેલ્લા એક વર્ષમાં કેટલાક ડ્રાયફ્રૂટ્સ 70% સુધી મોંઘા થયા છે. પિસ્તાના ભાવમાં ગયા વર્ષની દિવાળીની સરખામણીએ 60-70% સુધીનો વધારો થયો છે, જ્યારે બદામની કિંમત જાત પ્રમાણે 20-40% વધી છે.
મીઠાઈમાં વપરાતો પેશાવરી પિસ્તા ₹4,000 પ્રતિ કિલોના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યો છે. છેલ્લા છ મહિનામાં તેની કિંમતમાં લગભગ 40% વધારો થયો છે. છાલવાળા પિસ્તાનો જથ્થાબંધ ભાવ વર્ષ દરમિયાન લગભગ 74% વધીને ₹1,650 પ્રતિ કિલો થયો છે. કાજુ 5-8%, કિસમિસ 2-5%, ખજૂર 5-10% અને અંજીર 5-15% મોંઘા થયા છે.
ખાદ્ય ચીજવસ્તુની મોંઘવારી સરકારી આંકડામાં પણ દેખાય છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં છૂટક ખાદ્ય મોંઘવારી 7.74% થઈ હતી, જ્યારે કુલ છૂટક મોંઘવારી દર 5.54% હતો. આ દર ભારતીય રિઝર્વ બેંકની 6%ની મહત્તમ મર્યાદાની નજીક છે. સરકારી આંકડા પ્રમાણે સપ્ટેમ્બરમાં ખાંડના ભાવ વર્ષ દરમિયાન 29.8% વધ્યા હતા, જેની અસર મીઠાઈના ભાવ પર પણ પડી છે.
આરબીઆઈએ પણ મોંઘવારી અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાના જણાવ્યા અનુસાર ઓગસ્ટમાં 37% વસ્તુઓનો મોંઘવારી દર 4%થી વધુ હતો, જ્યારે માર્ચમાં આ આંકડો 20% હતો.
ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રે પણ ભાવ વધ્યા છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર છેલ્લા એક વર્ષમાં એસી, ટીવી, ફ્રિજ અને વોશિંગ મશીનની કિંમતોમાં કુલ 23% સુધીનો વધારો થયો છે. કંપનીઓએ આ વર્ષે ત્રણ તબક્કામાં ભાવ વધાર્યા છે. ઓક્ટોબર 2026ની તહેવારોની સિઝન પહેલાં જ 3%થી 8% વધારો કરાયો હતો. એટલે કે મોંઘવારીની અસર હવે રોજિંદા વપરાશની ઘણી વસ્તુઓ પર દેખાઈ રહી છે.