દેશમાં દરરોજ લાખો લોકો હાઇવે અને એક્સપ્રેસવે પર મુસાફરી કરે છે અને ટોલ ચૂકવે છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલયે દિવ્યાંગ લોકો માટે જારી થતા ડિસ્કાઉન્ટેડ FASTag ના નિયમોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. નવા નિયમો આજથી અમલમાં આવ્યા છે.
આ ફેરફારનો મુખ્ય હેતુ દિવ્યાંગ લોકો માટે ટોલ પ્લાઝા પરથી પસાર થવાની પ્રક્રિયા સરળ અને મુશ્કેલીમુક્ત બનાવવાનો છે. અત્યાર સુધી દિવ્યાંગ વાહનો માટે જારી થયેલા ટોલ-ફ્રી FASTag નું દર વર્ષે નવીકરણ કરાવવું પડતું હતું. નવા નિયમો લાગુ થતાં હવે વારંવાર સરકારી પોર્ટલ પર જવાની જરૂર રહેશે નહીં.
માન્યતા કેવી રીતે નક્કી થશે
મંત્રાલયની નવી માર્ગદર્શિકા મુજબ, ડિસ્કાઉન્ટેડ FASTag ની માન્યતા હવે દિવ્યાંગતાની ટકાવારીના આધારે નક્કી થશે. 70% થી 100% સુધીની દિવ્યાંગતા ધરાવતી વ્યક્તિને આપવામાં આવેલી ટોલ મુક્તિવાળી FASTag 5 વર્ષ માટે માન્ય રહેશે. જ્યારે 40% થી વધુ પણ 70% થી ઓછી દિવ્યાંગતા ધરાવતી પાત્ર વ્યક્તિ માટે FASTag ની માન્યતા અવધિ 3 વર્ષ રાખવામાં આવી છે.
દર વર્ષે રિન્યૂ કરાવવાનું ટેન્શન ખતમ
જૂના નિયમો હેઠળ દિવ્યાંગ વ્યક્તિએ ટોલ મુક્તિવાળી FASTag ચાલુ રાખવા માટે દર વર્ષે નવી અરજી આપવી પડતી હતી, જેમાં કાગળકામ અને સમય બંને વધુ જતા હતા. હવે 3 કે 5 વર્ષની લાંબી અવધિ હોવાથી વાર્ષિક નવીકરણની મુશ્કેલીમાંથી રાહત મળશે. અવધિ પૂરી થયા પછી જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે ઓનલાઈન અથવા ઓફલાઈન રીતે નવીકરણ માટે અરજી કરવી પડશે.
ટોલ મુક્તિ માટેના મુખ્ય નિયમો
મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડિસ્કાઉન્ટેડ FASTag ફક્ત એવી દિવ્યાંગ વ્યક્તિને જ મળશે જેની પાસે સરકાર દ્વારા માન્ય દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર હોય. વાહન દિવ્યાંગ વ્યક્તિના નામે નોંધાયેલું હોવું જોઈએ અથવા તેમના ઉપયોગ માટે હોવું જોઈએ. ટોલ મુક્તિ ફક્ત આ ખાસ FASTag ધરાવતા વાહનોને જ મળશે. કોઈ અયોગ્ય વ્યક્તિ દુરુપયોગ કરતો જણાય તો FASTag તરત જ બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવશે.
હાઇવે મુસાફરી સરળ બનાવવાની પહેલ
સરકાર માને છે કે આ ફેરફારથી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગોના ટોલ પ્લાઝા પર ચકાસણી ઝડપી બનશે અને સમય બચશે. ડિજિટલ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ જોડાવાથી ટોલ મુક્તિ મેળવવા માટે વપરાતા ખોટા દસ્તાવેજોના કિસ્સા પણ ઘટશે.
પાત્ર દિવ્યાંગ વ્યક્તિ પોતાના માન્ય UDD કાર્ડ અને વાહનના દસ્તાવેજો સાથે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ સત્તામંડળ (NHAI) અથવા હાઇવે મંત્રાલયના સત્તાવાર મફત FASTag પોર્ટલ પર જઈને આ લાંબા ગાળાની FASTag માટે અરજી કરી શકે છે.