ઘણા લોકોને ચિંતા હોય છે કે પરિવારમાં કોઈને હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ હોય તો તેમને પણ થશે. પરંતુ નવો અભ્યાસ કહે છે કે જનીની જોખમ હોય તો પણ સારો આહાર તેને નિયંત્રિત કરી શકે છે.
ચેન્નાઈની મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF) અને યુકેની રીડિંગ યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ 25-80 વર્ષના 1,020 લોકો (452 પુરુષ, 568 મહિલા) પર અભ્યાસ કર્યો. તેમાં TCF7L2 અને FTO જનીનોના પ્રકારો અને આહારની ગુણવત્તા તપાસવામાં આવી.
પરિણામ: ખરાબ આહાર લેનારા લોકોમાં જેમનું જનીની જોખમ વધુ હતું, તેમનું કુલ કોલેસ્ટ્રોલ અને LDL (ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ) ઓછા જોખમવાળા લોકો કરતાં ઘણું વધારે હતું. પરંતુ સારો કે મધ્યમ આહાર લેનારા લોકોમાં આ તફાવત જોવા મળ્યો નહીં. એટલે કે સારો આહાર જનીની અસરને રોકી શકે છે.
આ અભ્યાસ ભારત માટે મહત્ત્વનો છે કારણ કે ICMR અને MDRFના અગાઉના રાષ્ટ્રીય અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે લગભગ 87.3% પુખ્ત વયના ભારતીયોમાં ડિસ્લિપિડેમિયા (લોહીમાં ચરબીનું ઊંચું સ્તર) છે. આ સ્થિતિ હૃદય રોગ, હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે. દેશમાં અંદાજે 101 મિલિયન લોકો ડાયાબિટીસ, 136 મિલિયન પ્રીડાયાબિટીસ અને 356 મિલિયન લોકો હાઈ બ્લડ પ્રેશરથી પીડાય છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતીયોના આહારમાં રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ, ચરબી, ખાંડ અને મીઠાનું પ્રમાણ વધુ છે, જ્યારે તાજા ફળ, લીલા શાકભાજી અને પૌષ્ટિક ખોરાક ઓછો છે. ICMRના અભ્યાસ મુજબ સામાન્ય ભારતીયના આહારમાં દૈનિક કેલરીનો 62.3% હિસ્સો કાર્બોહાઇડ્રેટમાંથી આવે છે, જેમાં મોટાભાગે સરળ કાર્બોહાઇડ્રેટ હોય છે.
MDRFના અધ્યક્ષ અને અભ્યાસના સહ-લેખક ડૉ. વી. મોહને જણાવ્યું કે જનીનો ચયાપચય સ્વાસ્થ્ય સંપૂર્ણ નક્કી કરતા નથી. આનુવંશિક જોખમ એ અંતિમ ચુકાદો નથી. રીડિંગ યુનિવર્સિટીના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક કે. એસ. વિમલેશ્વરને પણ સારા આહારની સલાહ આપી છે.
આ અભ્યાસનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે: સારો આહાર, જેમાં કઠોળ, ફળ, શાકભાજી, ડેરી ઉત્પાદનોનું યોગ્ય પ્રમાણ હોય અને ખાંડ, મીઠું તથા ચરબી ઓછી હોય, તે જનીની જોખમને પણ મહાત આપી શકે છે.