ઘણા લોકો માને છે કે થોડો દારૂ પીવાથી કોઈ મોટું નુકસાન થતું નથી. પણ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે આ માન્યતા જોખમી બની શકે છે. લિવરના જાણીતા નિષ્ણાતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડાયાબિટીસ ધરાવતી વ્યક્તિ માટે દારૂનું સેવન ઝેર સમાન છે.
દારૂ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે અને તેની સીધી અસર લિવર પર પડે છે. લાંબા સમય સુધી દારૂ પીવાથી ફેટી લિવર, લિવર સિરોસિસ અને આગળ જતાં લિવર કેન્સરનું જોખમ વધે છે. સામાન્ય સ્વસ્થ વ્યક્તિને પણ દારૂથી માત્ર નુકસાન જ થાય છે.
ડાયાબિટીસ હોય તો દારૂ પેન્ક્રિયાઝને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે, જેથી શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન બનાવવાની ક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે. ત્યારે સવાલ થાય છે — ડાયાબિટીસના દર્દીએ દારૂ પીવો કે નહીં? અને જો પીવો હોય તો કોઈ મર્યાદા છે?
લિવર નિષ્ણાતના પુસ્તક ‘ઓન યોર બોડી’માં જણાવ્યા મુજબ, હેલ્થ ચેકઅપ માટે આવેલા 40 થી 80 વર્ષના 5,04,546 લોકો પર થયેલા સંશોધનમાં દેખાયું કે લિવર કેન્સરનો હેપેટાઇટિસ-બી અને સીના ઇન્ફેક્શન સાથે ઘણો સંબંધ છે. એ પણ જણાયું કે દર વર્ષે 20 ગેલન દારૂનું સેવન 50, 50-59, 60-69 અને 70-80 વર્ષના લોકોમાં કેન્સરનું જોખમ અનુક્રમે 6, 8, 16 અને 30 ટકા વધારી શકે છે.
અન્ય સંશોધનો પણ આ જ તારણ તરફ ઇશારો કરે છે. ‘હેલ્થ 2000’ અને ‘FINRISK 1992-2012’માં ભાગ લેનારા લોકોના ડેટાબેઝ પરથી જણાયું કે દારૂ પીવાથી હૃદયરોગનું જોખમ થોડું ઘટે તો પણ દારૂના ડોઝ પ્રમાણે લિવરની ગંભીર બીમારી અને કેન્સરનું જોખમ સતત વધતું રહે છે.
વાસ્તવમાં દારૂમાં રહેલો એક ઘટક એસિટૈલ્ડિહાઇડ લિવર, મોંની કેવિટી, અન્નનળી, પેટ, પેન્ક્રિયાઝ, પ્રોસ્ટેટ અને મહિલાઓના સ્તનમાં કેન્સરનું જોખમ વધારે છે. એટલે ડાયાબિટીસના દર્દીએ દારૂથી દૂર રહેવું જરૂરી છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે દારૂ પીવા માટે કોઈ સલામત મર્યાદા નથી. ડાયાબિટીસના દર્દી માટે નિયમિત દારૂ પીવો એ ઘા પર મીઠું નાખવા જેવું છે. તે ફેટી લિવર અને ફાઇબ્રોટિક લિવરની સમસ્યા વધારે છે અને સમય જતાં હેપેટાઇટિસ પણ વિકસી શકે છે.
દારૂ પીવાથી બ્લડ સુગરનું સ્તર પણ પ્રભાવિત થાય છે. ખાસ કરીને ઇન્સ્યુલિન કે અમુક દવાઓ લેતા લોકોમાં બ્લડ શુગર ખતરનાક સ્તર સુધી ઘટી જવાનું — એટલે કે હાઇપોગ્લાઇસેમિયાનું — જોખમ વધે છે. આ સ્થિતિ દારૂ પીવાના ઘણા કલાકો પછી પણ થઈ શકે છે. એટલે ડાયાબિટીસના દર્દીએ દારૂથી દૂર રહેવું સારું છે. જો કોઈ દારૂ પીતું હોય તો દવાઓ, બ્લડ સુગર અને લિવરની સ્થિતિ ધ્યાનમાં રાખીને ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
અસ્વીકરણ: આ લેખમાંની માહિતી ફક્ત સામાન્ય જાણકારી માટે છે. આહારમાં ફેરફાર કે બીમારી સંબંધિત કોઈ પણ ઉપાય પહેલાં તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.