ડેન્ગ્યુ મચ્છરથી ફેલાતો વાયરલ ચેપ છે. આ ચેપની અસર કેટલાક દર્દીઓમાં પ્લેટલેટ્સની સંખ્યા પર પડી શકે છે. પ્લેટલેટ્સ લોહી ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેમની સંખ્યા ઘટે ત્યારે રક્તસ્રાવનું જોખમ વધી શકે છે. તેથી ડેન્ગ્યુના દર્દીઓએ ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ લોહીની તપાસ કરાવવી અને તબીબી દેખરેખ હેઠળ સારવાર લેવી જરૂરી છે.
ડેન્ગ્યુ દરમિયાન શરીરમાં પાણીની કમી ન થવા દેવી ખૂબ જરૂરી છે. પાણી, ઓઆરએસ અને નાળિયેર પાણી જેવા પ્રવાહી શરીરમાં પાણીનું પ્રમાણ જાળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ઉલટી થતી હોય અથવા પૂરતું પ્રવાહી પીવામાં મુશ્કેલી પડતી હોય તો તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ.
સંતુલિત અને પૌષ્ટિક આહાર શરીરને ચેપ સામે લડવામાં તથા સ્વસ્થ થવામાં મદદ કરી શકે છે. દાડમ, કીવી, નારંગી, જામફળ અને સફરજન જેવા ફળોમાં વિવિધ વિટામિન્સ, ખનિજો અને અન્ય પોષક તત્ત્વો હોય છે. આ ઉપરાંત દાળ, શાકભાજી અને પ્રોટીનયુક્ત ખોરાકનો પણ આહારમાં સમાવેશ કરી શકાય છે. તાવ દરમિયાન ભૂખ ઓછી લાગે તો પણ શક્ય હોય ત્યાં સુધી હળવો અને પૌષ્ટિક ખોરાક લેવો. શરીરને પૂરતું આરામ આપવો અને ડૉક્ટરની સૂચનાઓનું પાલન કરવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.
પપૈયાના પાનનો રસ, ગિલોય અને અન્ય આયુર્વેદિક ઉપચારો પ્લેટલેટ્સ ઝડપથી વધારશે તેવા દાવાઓ માટે પૂરતા મજબૂત વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી. તેથી આવા ઉપચારોનો ઉપયોગ ડૉક્ટરની સલાહ વિના કરવો નહીં. કોઈ પણ ફળ, રસ કે આયુર્વેદિક ઉપાય ડેન્ગ્યુની પ્રમાણભૂત સારવારનો વિકલ્પ નથી. પ્લેટલેટ્સ વધારવા માટે સ્વયં દવા લેવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ સારવાર કરાવવી સૌથી સુરક્ષિત રીત છે.
ડેન્ગ્યુમાં માત્ર પ્લેટલેટ્સના આંકડા પર ધ્યાન આપવાને બદલે દર્દીની સમગ્ર સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન જરૂરી છે. પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, વારંવાર ઊલટી, નાક કે પેઢામાંથી લોહી નીકળવું, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા અસામાન્ય સુસ્તી જેવા લક્ષણો દેખાય તો તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી.
(અસ્વીકૃતિ: આ લેખ માત્ર જાણકારી માટે છે. તેનો ઉપયોગ પહેલાં આપ આપના તબીબ અથવા તજજ્ઞોની સલાહ ખાસ લેવી જરૂરી છે.)