દિવાળી પહેલાં જ દિલ્હી-NCRની હવા ઝડપથી બગડી છે. હવાની ગુણવત્તા સતત ખરાબ થતી જોતાં રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્રમાં શુક્રવારથી ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)નો ત્રીજો તબક્કો લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ (CAQM)ની સબ-કમિટીએ આ નિર્ણય લીધો છે. તેનો હેતુ પ્રદૂષણ વધુ ન વધે અને હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય એ છે.
GRAP-III લાગુ થતાં દિલ્હી-NCRમાં બાંધકામ અને તોડફોડની પ્રવૃત્તિઓ પર સખત પ્રતિબંધ મુકાયો છે. ઉપરાંત, BS-III પેટ્રોલ અને BS-IV ડીઝલ ચાર પૈડાવાળી ખાનગી ગાડીઓ પર પણ પ્રતિબંધ રહેશે. જરૂરી સેવાઓ અને નિર્ધારિત છૂટ ધરાવતી પ્રવૃત્તિઓને આ પ્રતિબંધમાંથી રાહત આપવામાં આવી છે.
GRAP-III લાગુ થયા બાદ પણ પહેલા અને બીજા તબક્કાના પ્રતિબંધો યથાવત્ રહેશે. સંબંધિત એજન્સીઓને નિયમોનું કડક પાલન કરાવવા અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણના ઉપાયો ઝડપી બનાવવાના આદેશ અપાયા છે. દિલ્હીનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) હાલ 382 છે, જે ખૂબ ખરાબ શ્રેણીમાં આવે છે. તે 400ની નજીક પહોંચી રહ્યો છે; 400 પાર થતાં તે ગંભીર શ્રેણીમાં આવી જશે. GRAP-IIIનો હેતુ દિલ્હી-NCRમાં ધૂળ અને ઉત્સર્જન ઘટાડવાનો છે.
નવા આદેશ હેઠળ NCRમાં ઘણા બાંધકામ અને તોડફોડનાં કામો પર રોક લગાવાઈ છે. આ ક્ષેત્રમાં ઉત્તર પ્રદેશના નોઈડા અને ગાઝિયાબાદ તથા હરિયાણાનું ગુરુગ્રામ પણ સામેલ છે. પ્રતિબંધિત કામોમાં ખોદકામ, બોરિંગ, ડ્રિલિંગ, પાઇલિંગ, તોડફોડ, ઈંટકામ, ચણતર, રસ્તાનું નિર્માણ અને મોટા સમારકામનો સમાવેશ થાય છે. ઉપરાંત પેઇન્ટિંગ, પોલિશિંગ, વાર્નિશિંગ, મોટા પાયે વેલ્ડિંગ અને ગેસ-કટિંગ, તથા ટાઇલ્સ અને પથ્થર કાપવા કે ગ્રાઇન્ડિંગનાં કામો પર પણ પ્રતિબંધ છે.
પ્રતિબંધોમાં સિમેન્ટ, રેતી, ઈંટો, ફ્લાય એશ અને પથ્થરના ટુકડા જેવી ધૂળ પેદા કરતી ચીજોને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જવી અને લોડ કે અનલોડ કરવી પણ સામેલ છે. આ ઉપરાંત બાંધકામ સામગ્રી કે તોડફોડનો કાટમાળ લઈ જતી ગાડીઓને કાચા રસ્તાઓ પર ચલાવવા પર પ્રતિબંધ છે. જોકે કેટલાંક બાંધકામ કાર્યોને છૂટ આપવામાં આવી છે. જેમાં રેલવે, મેટ્રો સેવા, ઍરપોર્ટ, આંતર-રાજ્ય બસ ટર્મિનલ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને રક્ષા, હોસ્પિટલ, હાઇવે, રસ્તા, ફ્લાયઓવર, પાવર ટ્રાન્સમિશન, પાઇપલાઇન, ટેલિકોમ, સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ અને વોટર સપ્લાય સાથે જોડાયેલા પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે.