કેન્દ્રીય સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે તહેવારોની મોસમ પહેલા ખુશખબર આવી શકે છે. દેશભરના લાખો સરકારી કર્મચારીઓ હાલમાં બે નિર્ણયોની રાહ જોઈ રહ્યા છે — પહેલો, આઠમું પગાર પંચ (8th Pay Commission), અને બીજો, જુલાઈ 2026 માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં (DA) વધારો.
અહેવાલો પ્રમાણે, દિવાળી પહેલા સરકાર DA માં 4% નો વધારો જાહેર કરી શકે છે. જાન્યુઆરીમાં સરકારે મોંઘવારી ભથ્થું વધારીને 60% કર્યું હતું, અને હવે તે 64% સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે. જોકે આ અંગે હજુ સત્તાવાર જાહેરાત થઈ નથી.
DA વધારાનું ગણિત અને AICPI-IW ના આંકડા
કેન્દ્ર સરકાર સામાન્ય રીતે વર્ષમાં બે વાર — જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં — મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો કરે છે. જાન્યુઆરી-જૂન 2026 સમયગાળા માટે DA માં 2% નો વધારો કરીને તેને 58% થી 60% કરવામાં આવ્યું હતું. હવે જુલાઈ-ડિસેમ્બર સમયગાળા માટે ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ ફોર ઈન્ડસ્ટ્રીયલ વર્કર્સ (AICPI-IW) ના ડેટાના આધારે 3% થી 4% નો વધારો થવાની અપેક્ષા છે.
લેબર બ્યુરોના તાજેતરના આંકડા પ્રમાણે, જુલાઈ માટે ઔદ્યોગિક ફુગાવો 1.3% વધીને 153.2 પોઈન્ટ પર પહોંચ્યો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે જાન્યુઆરીની સરખામણીમાં જુલાઈમાં DA માં 4% નો વધારો શક્ય છે.
મૂળ પગાર મુજબ કેટલો ફાયદો?
જો સરકાર DA ને 60% થી વધારીને 64% કરે છે, તો કર્મચારીના મૂળ પગાર પર મળતા ભથ્થામાં સીધો વધારો થશે. ઉદાહરણ તરીકે:
— 18,000 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર DA 10,800 રૂપિયાથી વધીને 11,520 રૂપિયા થશે.
— 25,500 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર DA 15,300 રૂપિયાથી વધીને 16,320 રૂપિયા થશે.
— 35,400 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર DA 21,240 રૂપિયાથી વધીને 22,656 રૂપિયા થશે.
— 44,900 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર DA 26,940 રૂપિયાથી વધીને 28,736 રૂપિયા થશે.
આઠમા પગાર પંચ પર શું ચાલી રહ્યું છે?
DA વધારાની સાથે આઠમા પગાર પંચને લઈને સરકાર અને કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચે પરામર્શ ચાલી રહ્યો છે. સંગઠનોની માંગ છે કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (Fitment Factor) હાલના 2.57 થી વધારીને 3.833 કરવામાં આવે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ આંકડો છે જેનાથી નવો પગાર ગણાય છે — વર્તમાન મૂળ પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર = નવો મૂળ પગાર. સાતમા પગાર પંચમાં 2.57 ફેક્ટર લાગુ થતાં લઘુત્તમ મૂળ પગાર 7,000 રૂપિયાથી વધીને 18,000 રૂપિયા થયો હતો. જો આઠમા પગાર પંચમાં 3.833 ફેક્ટર લાગુ થાય, તો લઘુત્તમ પગાર 68,940 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આ માત્ર કર્મચારી સંગઠનોની માંગ છે, સરકારે તેના પર કોઈ નિર્ણય લીધો નથી.
નવો પગાર ક્યારે અમલમાં આવશે?
કેન્દ્ર સરકારે 3 નવેમ્બર 2025 ના રોજ આઠમા પગાર પંચની રચના કરી હતી. કમિશનને પોતાનો સંપૂર્ણ અહેવાલ સુપરત કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે, જે મે 2027 માં પૂરો થશે. અહેવાલ રજૂ થયા બાદ સરકાર તેની સમીક્ષા કરશે અને પછી જ સ્પષ્ટ થશે કે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પગારમાં કેટલો વધારો થશે.
મુખ્ય પ્રશ્નોના જવાબ
1. જુલાઈ 2026 માં DA કેટલા ટકા વધવાની અપેક્ષા છે? — AICPI-IW ના આંકડા પ્રમાણે 4% નો વધારો થવાની સંભાવના છે, જેનાથી કુલ DA 64% થઈ શકે છે.
2. DA કયા ડેટાના આધારે નક્કી થાય છે? — દર છ મહિને ઓલ ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ ફોર ઈન્ડસ્ટ્રીયલ વર્કર્સ (AICPI-IW) ના ડેટાના આધારે.
3. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માટે શું માંગ છે? — કર્મચારી સંગઠનો 2.57 ને 3.833 કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
4. 3.833 ફેક્ટર લાગુ થાય તો લઘુત્તમ પગાર કેટલો થાય? — 18,000 રૂપિયાનો લઘુત્તમ મૂળ પગાર વધીને આશરે 68,940 રૂપિયા થઈ શકે છે.
5. આઠમા પગાર પંચનો રિપોર્ટ ક્યારે આવશે? — 18 મહિનાનો સમય મે 2027 માં પૂરો થશે, ત્યારબાદ સરકાર નિર્ણય લેશે.