કેન્દ્ર સરકારે કર્મચારીઓ અને પેન્શનભોગીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં 3 ટકાનો વધારો કર્યો છે. મંગળવાર, 28 ઑક્ટોબરે યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. વધારા સાથે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) 60 ટકાથી વધીને 63 ટકા થશે.
આનાથી આશરે 48 લાખ કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનર્સને લાભ મળશે. નવા દરો 1 જુલાઈથી લાગુ માનવામાં આવશે. સરકાર આ માટે 10 હજાર કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરશે.
આ પહેલાં સરકારે એપ્રિલમાં કર્મચારીઓના DA અને પેન્શનર્સના DRમાં 2 ટકાનો વધારો કર્યો હતો. તે વધારા સાથે દર 60 ટકા પર પહોંચ્યો હતો. હવે 3 ટકાના તાજેતરના વધારા બાદ આ આંકડો 63 ટકા થઈ ગયો છે.
સરકારના આ નિર્ણયથી તહેવારોની સિઝનમાં કર્મચારીઓ અને પેન્શનભોગીઓને સીધો આર્થિક લાભ મળશે. નિર્ણય જુલાઈથી અમલમાં આવતો હોવાથી જુલાઈ, ઑગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર મહિનાના બાકી નાણાં (એરિયર્સ) પણ આગામી પગાર સાથે આપવામાં આવશે.
DA વધવાથી પગારમાં થતો વધારો કર્મચારીના મૂળ પગાર (બેઝિક પે)ના આધારે નક્કી થાય છે. જો કોઈ કર્મચારીનો બેઝિક પગાર 18,000 રૂપિયા છે, તો 3 ટકાના વધારા પ્રમાણે તેમને દર મહિને 540 રૂપિયાનો વધારો થશે. જો વરિષ્ઠ અધિકારીની બેઝિક સેલરી 56,100 રૂપિયા છે, તો તેમના માસિક પગારમાં આશરે 1,683 રૂપિયાનો સીધો વધારો થશે.
કેન્દ્ર સરકાર દર વર્ષે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે DA અને DRમાં બે વખત સુધારો કરે છે. પહેલો સુધારો સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરીથી અને બીજો જુલાઈથી લાગુ થાય છે. આ જાહેરાત જુલાઈના છમાસિક સમયગાળા માટે કરવામાં આવી છે. સરકાર ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI-IW)ના આંકડાઓના આધારે મોંઘવારીનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને તે જ પ્રમાણમાં ભથ્થાં વધારવાનો નિર્ણય લે છે.
મોંઘવારી ભથ્થું (DA) સરકારી કર્મચારીઓના જીવનનિર્વાહના ખર્ચને સંતુલિત કરવા માટે આપવામાં આવતું ભથ્થું છે. તે કર્મચારીના મૂળ પગારની ટકાવારી તરીકે નક્કી કરવામાં આવે છે. ડિયરનેસ રિલીફ (DR) પણ આ જ પ્રકારનો લાભ છે, જે નિવૃત્ત કર્મચારીઓને તેમના મૂળ પેન્શન પર આપવામાં આવે છે. બંનેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વધતી મોંઘવારી અને રોજિંદી ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવોની અસર ઘટાડવાનો છે.