કેન્દ્ર સરકારે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં 3 ટકાનો વધારો કર્યો છે. મંગળવાર, 28 ઑક્ટોબરે યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. આ વધારા સાથે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) 60 ટકાથી વધીને 63 ટકા થઈ જશે. તેનાથી આશરે 48 લાખ કર્મચારીઓ અને 68 લાખ પેન્શનર્સને લાભ થશે. નવા દરો 1 જુલાઈથી લાગુ માનવામાં આવશે. સરકાર આ માટે 10 હજાર કરોડ રૂપિયા ખર્ચશે.
આ પહેલાં સરકારે એપ્રિલમાં કર્મચારીઓના DA અને પેન્શનર્સ માટેના DRમાં 2 ટકાનો વધારો કર્યો હતો. તે વધારા સાથે DAનો દર 60 ટકા પર પહોંચી ગયો હતો. હવે 3 ટકાના તાજેતરના વધારા બાદ આ આંકડો 63 ટકા થઈ ગયો છે. સરકારના આ નિર્ણયથી તહેવારોની સિઝનમાં કર્મચારીઓ અને પેન્શનભોગીઓને સીધો આર્થિક લાભ મળશે અને પાછલા મહિનાઓનું એરિયર પણ ખાતામાં આવશે.
ડીએ વધવાથી પગારમાં સીધો વધારો બેઝિક પેના આધારે નક્કી થાય છે. જો કોઈ કર્મચારીનો બેઝિક પે 18,000 રૂપિયા છે, તો 3 ટકાના વધારા પ્રમાણે દર મહિને 540 રૂપિયાનો વધારો થશે. જો કોઈ વરિષ્ઠ અધિકારીની બેઝિક સેલરી 56,100 રૂપિયા છે, તો તેમના માસિક પગારમાં આશરે 1,683 રૂપિયાનો સીધો વધારો થશે.
કારણ કે આ નિર્ણય જુલાઈથી અમલમાં આવ્યો છે, તેથી કર્મચારીઓને જુલાઈ, ઑગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર મહિનાના બાકી નાણાં (એરિયર્સ) પણ આગામી સેલરી સાથે આપવામાં આવશે.
કેન્દ્ર સરકાર દર વર્ષે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે ડીએ અને ડીઆરમાં બે વખત સુધારો કરે છે. પહેલો સુધારો સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરીથી અને બીજો જુલાઈથી લાગુ થાય છે. આ જાહેરાત જુલાઈના છમાસિક સમયગાળા માટે કરવામાં આવી છે. સરકાર ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI-IW)ના આંકડાઓના આધારે મોંઘવારીનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને તે જ પ્રમાણમાં ભથ્થાં વધારવાનો નિર્ણય લે છે.
ડિયરનેસ અલાઉન્સ (DA) એટલે કે મોંઘવારી ભથ્થું, સરકારી કર્મચારીઓના જીવનનિર્વાહના ખર્ચને સંતુલિત કરવા માટે આપવામાં આવતું અલાઉન્સ છે. તે કર્મચારીના મૂળ પગારની ટકાવારી તરીકે નક્કી કરવામાં આવે છે. જ્યારે, ડિયરનેસ રિલીફ (DR) પણ આ જ પ્રકારનો લાભ છે, જે નિવૃત્ત કર્મચારીઓ એટલે કે પેન્શનરોને તેમના મૂળ પેન્શન પર આપવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વધતી મોંઘવારી અને રોજિંદી ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવોની અસરને ઘટાડવાનો છે.