જ્યારે કિંમતી ધાતુઓની વાત આવે છે, ત્યારે સોના અને ચાંદી સામાન્ય રીતે યાદીમાં ટોચ પર હોય છે. પરંતુ હાલમાં તાંબુ 'નવું સોનું' બની રહ્યું છે. વધતી માંગ અને પુરવઠાની ચિંતાને કારણે તાંબાના ભાવ નવા રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યા છે.
લંડન મેટલ એક્સચેન્જ (LME)માં ત્રણ મહિનાના બેન્ચમાર્ક કોપર ફ્યુચર્સમાં 0.9%નો વધારો થયો છે, જે પ્રતિ મેટ્રિક ટન $14,510 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. અગાઉના ટ્રેડિંગ દિવસે – સોમવારે – ભાવ $14,533 પ્રતિ ટનના જીવનકાળના ઉચ્ચતમ સ્તરને સ્પર્શી ગયા હતા.
આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં તાંબાના ભાવમાં 16% નો વધારો થયો છે, જે વિવિધ બ્રોકરેજના અંદાજોને પણ પાછળ છોડી દીધા છે. ગોલ્ડમેન સૅક્સે 2026ના ચોથા ક્વાર્ટરમાં $11,200 પ્રતિ ટનનો અંદાજ લગાવ્યો હતો, જ્યારે ડોઇશ બેંકે આગામી વર્ષ માટે સરેરાશ $12,125 પ્રતિ ટનનો અંદાજ મૂક્યો હતો.
તાંબાના ભાવમાં આ તીવ્ર વધારા પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે. પ્રથમ, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રિફાઇન્ડ કોપર આયાત પર ટેરિફ વધારી શકે છે તેવી આશંકાથી વેપારીઓ મોટા પ્રમાણમાં ધાતુની આયાત કરવા પ્રેરાયા છે. 2026ના પ્રથમ છ મહિનામાં યુએસએ લગભગ 885,000 ટન તાંબાની આયાત કરી છે, જેના કારણે LME નેટવર્કમાં ઇન્વેન્ટરીઝમાં ઘટાડો થયો છે.
બીજું કારણ, પુરવઠા-માંગનું અસંતુલન છે. જૂની મુખ્ય ખાણો ઉત્પાદન વધારવામાં નિષ્ફળ રહી છે, અને ચિલી જેવા મુખ્ય ઉત્પાદકોને પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો છે. ઓગસ્ટમાં ચિલીના તાંબાના શિપમેન્ટ એક વર્ષ કરતાં વધુના તળિયે પહોંચી ગયા હતા.
ત્રીજું કારણ, AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું વિસ્તરણ છે. ડેટા સેન્ટર્સ, નેટવર્ક સાધનો, નવીનીકરણીય ઊર્જા અને બેટરી સ્ટોરેજમાં તાંબાની માંગ સતત વધી રહી છે.
માત્ર તાંબાના ભાવ જ નહીં, પરંતુ સંબંધિત કંપનીઓના શેરોમાં પણ તેજી જોવા મળી રહી છે. ભારતીય શેરબજારમાં મંગળવારે હિન્દુસ્તાન કોપરના શેર લગભગ 5 ટકા વધ્યા હતા, જ્યારે વેદાંત અને હિન્ડાલ્કોના શેર પણ લીલા નિશાનમાં ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.