અમદાવાદમાં CNGના ભાવ પ્રતિ કિલો 98.47 રૂપિયા સુધી પહોંચતા, બહારથી CNG કિટ નંખાવવાના ધંધામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. ફેક્ટરી ફિટેડ CNG કારની વધતી માંગ અને કિટના ઊંચા ખર્ચને કારણે આ ધંધો 50 ટકાથી પણ નીચે આવી ગયો છે. અગાઉ મહિને 300 કિટ નાખતા કારીગરોને હવે 100 કિટનું કામ પણ ભાગ્યે જ મળે છે.
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં CNG કિટ નંખાવવાનો ધંધો અનેક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. CNGના વધતા ભાવ, કિટ નંખાવવાનો ઊંચો ખર્ચ અને ફેક્ટરીમાં જ CNG સુવિધા ધરાવતી કારની વધતી ઉપલબ્ધતાએ આ ધંધાનું ગણિત બદલી નાખ્યું છે. કંપની ફિટેડ CNG અને નિયમોની અસરને કારણે રિટેલ CNG કિટ નંખાવવાનો ધંધો 50 ટકાથી પણ અંદર આવી ગયો છે.
એસ.જી. હાઈવે પર CNG કિટ ફિટિંગનો ધંધો કરતા એક મિકેનિક જણાવે છે કે, "એક સમય હતો જ્યારે અમે રોજની 300 કિટ નાખતા. હવે માંડ 100 કિટનું પણ કામ નથી થતું. આખો ધંધો 50 ટકાથી નીચે સમેટાઈ ગયો છે." દર ચાર-પાંચ મહિને પેટ્રોલ અને CNGના ભાવમાં તફાવત બદલાતો રહેતો હોવાથી સામાન્ય માણસ બચત ક્યાં છે તે વિચારમાં મૂંઝાય છે.
કારમાં બહારથી CNG કિટ નંખાવવાનો ખર્ચ કિટના પ્રકાર અને કારના મોડલ પ્રમાણે બદલાય છે. આધુનિક કારમાં કિટ નંખાવા માટે અત્યારે અંદાજે 50,000 રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થાય છે. આટલું રોકાણ કર્યા પછી પેટ્રોલની સરખામણીમાં કેટલી બચત થાય છે તે કારના માઇલેજ, દૈનિક વપરાશ અને CNGના ભાવ પર આધાર રાખે છે. ગેસનો ભાવ વધે ત્યારે પ્રતિ કિલોમીટર થતી બચત ઘટે છે અને કિટનો ખર્ચ વસૂલ કરવામાં વધુ સમય લાગે છે.
છેલ્લા વર્ષોમાં કાર ઉત્પાદક કંપનીઓએ ફેક્ટરીમાંથી જ CNG સુવિધા ધરાવતા વધુ મોડલ બજારમાં મૂક્યા છે. આવી કાર ખરીદનારને બહારથી કિટ નંખાવવાની જરૂર પડતી નથી. તેના કારણે સ્વતંત્ર કિટ ઇન્સ્ટોલરો માટે સ્પર્ધા વધી ગઈ છે. આધુનિક કારમાં કિટ નંખાવા માટેની ટેક્નિકલ જરૂરિયાતો અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા પણ ધંધાને અસર કરે છે. 2013ના એક અહેવાલ મુજબ ગુજરાતમાં CNG કિટ નંખાવવાનો ખર્ચ 30,000થી 35,000 રૂપિયા હતો, જે અત્યારે 50,000 રૂપિયા સુધી પહોંચ્યો છે. શરૂઆતના તબક્કે બચતના આંકડા પર પ્રશ્નાર્થ પણ ઉઠે છે.
CNG કિટ ધંધાની સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો, 2021માં આ ધંધામાં 30 ટકા વધારો થયો હતો. 2022માં BS6 નિયમો લાગુ થતાં કિટ નંખાવવાના ધંધા પર ગંભીર અસર પડી અને ધરખમ ઘટાડો થયો. 2023માં કંપની ફિટેડ CNG વાહનોનું વેચાણ વધ્યું, જેણે કિટ ધંધાને વધુ અસર કરી. 2024માં પેટ્રોલ કારમાં CNG કિટ નંખાવવાનું કામ 50 ટકાથી પણ ઓછું થઈ ગયું છે. આમ, વેપારીઓ અને ગ્રાહકો બંને માટે બચતનું ગણિત મુશ્કેલ બન્યું છે.