જો તમારી કાર CNG પર ચાલે છે, તો માત્ર ગેસ ભરાવવો અને સમયસર સર્વિસ કરાવવી પૂરતી નથી. કારમાં લાગેલા CNG સિલિન્ડરની પણ નિયમિત તપાસ કરાવવી જરૂરી છે. સિલિન્ડરમાં ગેસનું દબાણ સતત વધતું-ઘટતું રહે છે, જેના કારણે સમય જતાં ધાતુ નબળી પડી શકે છે. ભેજને કારણે સિલિન્ડરની અંદર કાટ લાગવાનું જોખમ પણ રહે છે.
ભારતમાં CNG સિલિન્ડરનું દર ત્રણ વર્ષે હાઇડ્રો ટેસ્ટિંગ કરાવવું ફરજિયાત છે. આ નિયમ ફેક્ટરીમાં લગાવેલી અને બહારથી ફિટ કરાવેલી બંને પ્રકારની CNG કિટને લાગુ પડે છે. ટેસ્ટિંગની છેલ્લી અને આગામી તારીખ જાણવા માટે સિલિન્ડર પર લાગેલી મેટલ પ્લેટ તપાસવી.
જો કારનો અકસ્માત થયો હોય, આગ લાગી હોય અથવા સિલિન્ડર પર કાટ, તિરાડ કે ડેન્ટ દેખાય, તો નિર્ધારિત સમયની રાહ જોયા વગર તપાસ કરાવવી જોઈએ. સિલિન્ડરની ખામી હંમેશાં બહારથી દેખાતી નથી, તેથી તપાસ ખૂબ જરૂરી છે.
હાઇડ્રો ટેસ્ટિંગ પાસ થયા બાદ સામાન્ય રીતે આગામી ત્રણ વર્ષ સુધી સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. જોકે, તેની કુલ સર્વિસ લાઇફ અલગ હોય છે. ઓટોમોટિવ CNG સિલિન્ડરની મહત્તમ નિર્ધારિત અવધિ ઉત્પાદન તારીખથી 20 વર્ષ સુધી હોઈ શકે છે. આ સમયગાળો સિલિન્ડરના ઉત્પાદક અને લાગુ નિયમો પર આધારિત છે. ટેસ્ટિંગ પાસ થવાથી સિલિન્ડરની કુલ ઉંમર વધતી નથી.
CNG સિલિન્ડરની તપાસનો ખર્ચ સિલિન્ડરની સંખ્યા અને ટેસ્ટિંગ સેન્ટર પ્રમાણે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. જો કારમાં બે સિલિન્ડર હોય તો બંનેની તપાસ કરાવવી પડે છે, જેના કારણે ખર્ચ વધી શકે છે. વાલ્વ બદલવાની જરૂર પડે તો તેનો ખર્ચ અલગથી ચૂકવવો પડે છે.
આ તપાસ અધિકૃત ટેસ્ટિંગ સેન્ટર પર જ કરાવવી જોઈએ. સૌપ્રથમ સિલિન્ડરમાં રહેલો ગેસ સુરક્ષિત રીતે કાઢીને તેને કારમાંથી અલગ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ કાટ, તિરાડ અને ડેન્ટની તપાસ થાય છે. પછી સિલિન્ડરમાં પાણી ભરીને નિર્ધારિત કરતાં વધુ દબાણ આપવામાં આવે છે, જેથી લીકેજ અથવા સિલિન્ડરના આકારમાં કાયમી ફેરફાર થયો છે કે નહીં તે જાણી શકાય. ટેસ્ટિંગ પાસ થયા બાદ નવી તારીખ નોંધવામાં આવે છે.
જો સિલિન્ડરની ટેસ્ટિંગની સમયમર્યાદા પૂરી થઈ ગઈ હોય તો CNG પંપ પર ગેસ ભરવાની ના પાડી શકાય છે. વાહનના દસ્તાવેજોની તપાસ દરમિયાન પણ મુશ્કેલી આવી શકે છે. અકસ્માતના કિસ્સામાં વીમા ક્લેમ અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે, જોકે તેનો નિર્ણય વીમા પોલિસી અને અકસ્માતની પરિસ્થિતિઓ પર આધારિત હોય છે.
જો સિલિન્ડર હાઇડ્રો ટેસ્ટિંગમાં નિષ્ફળ જાય તો તેનો ફરી ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. તેના બદલે નવો મંજૂર સિલિન્ડર લગાવવો પડે છે. નવા સિલિન્ડરની કિંમત અંદાજે ₹12,000 થી ₹18,000 સુધી હોઈ શકે છે, જ્યારે ફિટિંગનો ખર્ચ અલગથી થાય છે. તેથી તમારી કારના CNG ફિલિંગ પોઇન્ટ પાસે લાગેલી મેટલ પ્લેટ પર ટેસ્ટિંગની તારીખ તપાસતા રહો અને સમયસર તપાસ કરાવી તમારી તથા પરિવારની સુરક્ષા જાળવો.
નોંધ: આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી પર આધારિત છે. તેની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.