વોશિંગ્ટન: અમેરિકન જાસૂસી સંસ્થા CIAએ યુરોપના કેટલાક દેશોને ચેતવણી આપી છે કે રશિયા ભૂમધ્ય સમુદ્રના દેશો — સ્પેન, ફ્રાન્સ કે ઇટાલી — પર હાઈબ્રિડ યુદ્ધ આદરી શકે છે. આ ચેતવણીમાં સમુદ્ર માર્ગે ડ્રોન હુમલાની શક્યતા પણ સામેલ છે. આ માહિતી યુરોપીયન દેશો સાથે વહેંચાતાં આખા યુરોપમાં ચિંતાનો માહોલ છે.
CIAએ આપેલી ચેતવણીમાં જણાવાયું છે કે ડ્રોનને વ્યાપારી જહાજોના કન્ટેનરમાં છુપાવીને સમુદ્રમાં લઈ જઈ શકાય છે અને ત્યાંથી લોન્ચ કરી શકાય છે. લિથુઆનિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયના નજીકના સૂત્ર મુજબ આ પ્રકારનું ડ્રોન ગેરાબેરા હોઈ શકે છે. આ ડ્રોનનું વજન લગભગ ૧૮ કિલોગ્રામ સુધીનું અને રેન્જ ૬૦૦ કિલોમીટર સુધીની હોવાનું કહેવાય છે. તેને કોઈ પણ વ્યાપારી જહાજ પરથી લોન્ચ કરી શકાય છે.
આ માહિતી CIAના ડિરેક્ટર રેટક્લિફની ૨૫ ઓગસ્ટની મોસ્કો મુલાકાત પછી તરત જ લિથુઆનિયા અને અન્ય દેશોને આપવામાં આવી હતી. રેટક્લિફ અમેરિકાના લશ્કરી વિમાનમાં ગયા હતા, જે રસ્તામાં રીગા ખાતે રોકાયું હતું.
પરંપરાગત હવાઈ હુમલાની સરખામણીએ સમુદ્રમાં છુપાયેલા ડ્રોનથી હુમલો કરવો વધુ જટિલ છે, પણ તેને છુપાવવો સહેલો છે. ગેરાબેરા જેવા ડ્રોનની રેન્જ ૬૦૦ કિલોમીટર સુધીની હોવાથી કિનારાથી ઘણે દૂર સમુદ્રમાં રહીને પણ લક્ષ્ય સુધી પહોંચી શકાય છે. એક જહાજ પર કેટલાય ડ્રોન હોઈ શકે છે, જેથી એકસાથે અનેક લક્ષ્યાંકો પર કે એક જ વિસ્તાર પર મોટાપાયે હુમલો થઈ શકે છે.
યુરોપીયન દેશો માટે આ ભય વધુ મોટો છે, કારણ કે સ્પેન, ફ્રાન્સ અને ઇટાલી ભૂમધ્ય સમુદ્રના મહત્ત્વના દેશ છે. અહીં મોટા બંદરો, લશ્કરી થાણાં, ઊર્જા સગવડો અને ભારે વસ્તીવાળા શહેરો આવેલા છે. ડ્રોન હુમલો થાય તો ફક્ત ભૌતિક નુકસાન જ નહીં, આખા વિસ્તારમાં સુરક્ષાનો માહોલ પણ બગડે. આ હુમલો કોઈ એક દેશને ધ્યાનમાં રાખીને પણ થઈ શકે, પણ તેનાથી આખા યુરોપમાં સતર્કતા વધી છે.
યુરોપીયન સરકારો હવે તેમના દરિયાકિનારા વિસ્તારોની સુરક્ષા વધુ સઘન બનાવી શકે છે. વ્યાપારી જહાજોની તપાસ વધુ કડક થવાની શક્યતા છે. ડ્રોનની ઓળખ અને તેમને રોકવા માટે હાલની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમને વધુ સક્રિય કરી શકાય છે. નાના ડ્રોન પારંપરિક રડાર પર સહેલાઈથી પકડાતા નથી, તેથી નવી ટેકનોલોજી અને વધુ દેખરેખની જરૂર પડે છે.
આ ચેતવણી યુરોપમાં ચાલતા ભૂ-રાજકીય તણાવ વચ્ચે આવી છે. યુક્રેનને મદદ કરવા બદલ રશિયા અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચેના સંબંધો પહેલેથી તણાવપૂર્ણ છે. આ સંજોગોમાં ડ્રોન હુમલાથી ફક્ત લશ્કરી સલામતી જ નહીં, નાગરિક સલામતી પણ જોડાયેલી છે.
જો કે આ ફક્ત ચેતવણી છે, હુમલો થશે જ તેવું નથી. તોપણ આ બાતમીના આધારે યુરોપીયન દેશો તેમની તૈયારી ઝડપી કરી શકે છે. બંદરો પર કન્ટેનર સ્કેનિંગ, પેટ્રોલિંગ અને ડ્રોન ડિટેકશન સિસ્ટમ પર ભાર મૂકાય તેવી શક્યતા છે. નાગરિકોએ અફવાઓથી બચવું અને સત્તાવાર સૂચનાઓ પર ભરોસો રાખવો જોઈએ.