મહિલાઓના અંડાશયમાં થતી ચોકલેટ સિસ્ટ એ એન્ડોમેટ્રિયોસિસ નામની બીમારી સાથે જોડાયેલી સમસ્યા છે. આ સિસ્ટમાં લોહી જમા થઈ જાય છે અને તેનો રંગ ભૂરો થઈ જાય છે, જે ઓગળેલી ચોકલેટ જેવો દેખાય છે. તેથી તેને ચોકલેટ સિસ્ટ કહેવામાં આવે છે. તેનો ચોકલેટ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.
એન્ડોમેટ્રિયોસિસમાં ગર્ભાશયની અંદરની કોષિકાઓ ગર્ભાશયની બહાર વધવા લાગે છે. જ્યારે આ કોષિકાઓ અંડાશય સુધી પહોંચે છે, ત્યારે ત્યાં લોહીથી ભરેલી ગાંઠ બની શકે છે, જેને ઓવેરિયન એન્ડોમેટ્રિયોમા કહે છે.
આ બીમારીનું ચોક્કસ કારણ હજુ સુધી સ્પષ્ટ થયું નથી, પરંતુ કેટલાક પરિબળો જોખમ વધારી શકે છે. જેમાં પારિવારિક ઇતિહાસ (જો માતા કે બહેનને એન્ડોમેટ્રિયોસિસ હોય), હોર્મોનલ અસંતુલન (ખાસ કરીને એસ્ટ્રોજન), અને પ્રતિરક્ષા પ્રણાલીની ભૂમિકા મુખ્ય છે.
લક્ષણોની વાત કરીએ તો, કેટલીક મહિલાઓને પેટમાં દુખાવો, પીરિયડ્સ દરમિયાન વધારે દુખાવો, પેલ્વિક એરિયામાં દુખાવો થઈ શકે છે. કેટલીક મહિલાઓને કોઈ લક્ષણ નથી દેખાતું અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડમાં તેની જાણ થાય છે. કેટલીક વાર ગર્ભધારણમાં સમસ્યા પણ થઈ શકે છે.
નોંધ: આ માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. કોઈપણ ઇલાજ કે ઉપચાર પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.