ચીને લદ્દાખની 28 જગ્યાઓ પર પોતાનો દાવો કર્યો છે. મંગળવારે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયનાં પ્રવક્તા માઓ નિંગે આ જગ્યાઓનાં નામ નક્કી કરવાના ભારતના નિર્ણય સામે વાંધો ઉઠાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે આ વિસ્તારો ચીનના છે અને ભારત નામ બદલવાથી કે નવું નામ રાખવાથી જમીન પરનો માલિકી હક બદલાશે નહીં.
ભારતે 2 ઓક્ટોબરે આ જગ્યાઓનાં નામ સત્તાવાર રીતે નક્કી કર્યા હતા. તેમાં ગોગરા અને હોટ સ્પ્રિંગ જેવા વિસ્તારો પણ સામેલ છે, જ્યાં 2020માં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે તણાવ થયો હતો.
ચીન લદ્દાખને ભારતનું કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ માનતું નથી. માઓ નિંગે કહ્યું કે ચીન ભારતના આ પગલાને ગેરકાયદેસર ગણે છે અને સરહદના પશ્ચિમ ભાગના આ વિસ્તારો પર તેનો દાવો બદલાતો નથી.
ભારતના ગૃહ મંત્રાલયે 2 ઓક્ટોબરે લદ્દાખના 28 સ્થળો અને વિસ્તારોના નામ સત્તાવાર રીતે નક્કી કર્યા હતા. આ નિર્ણય 2023માં ચીન દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશના વિસ્તારોનાં નામ બદલવાના જવાબમાં લેવાયો હતો. ચીન અરુણાચલ પ્રદેશને 'ઝાંગનાન' એટલે કે દક્ષિણ તિબેટ કહે છે. ભારત સરકારનું કહેવું છે કે તેનો હેતુ સરકારી નકશાઓ અને દસ્તાવેજોમાં આ સ્થળોની ઓળખ સ્પષ્ટ અને એકસમાન રાખવાનો છે, જેથી સંવેદનશીલ વિસ્તારોને ઓળખવામાં સરળતા રહે.
ભારતે જે સ્થળોનાં નામ નક્કી કર્યા છે તેમાં ગોગરા અને હોટ સ્પ્રિંગ પણ સામેલ છે. આ પૂર્વી લદ્દાખના સંવેદનશીલ વિસ્તારો છે, જ્યાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે સરહદ પર તણાવ રહ્યો છે. આ સ્થળોએ ભારતીય સૈનિકો પેટ્રોલિંગ પણ કરે છે.
મે 2020માં પૂર્વી લદ્દાખમાં ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદ વિવાદ વધી ગયો હતો. 5 મેના રોજ પેંગોંગ સરોવર નજીક બંને દેશોના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી. જૂન 2020માં ગલવાન ખીણમાં પણ બંને સેનાઓ વચ્ચે હિંસક સંઘર્ષ થયો હતો. ત્યારબાદ બંને દેશોએ સરહદ પર તણાવ ઘટાડવા અને સૈનિકોને પાછળ હટાવવા માટે વાતચીત શરૂ કરી. સૈનિકોને પાછળ હટાવવાની પ્રક્રિયા 2022માં શરૂ થઈ હતી.
ભારત તરફથી નક્કી કરાયેલા 28 નામોમાં પર્વતો, ઘાટીઓ, હિમનદીઓ, જમીનના વિસ્તારો, ખીણો અને જળસ્રોતોનો સમાવેશ થાય છે. પર્વત-શિખરોમાં અતીશા ગિરિ, કનીષ્ક પીક, કરુણ પીર પર્વત, માર્તંડ ગિરિ, દ્રક કાર્પો, જોલમોરી, રિનચેન જાંગપો, સાક્યશ્રી ગિરિ, માર્પા લોત્સાવારી, મિલારેપા કાંગરી, શિવ રી, જોરાવર પીક અને મહેશ્વરીનો સમાવેશ થાય છે. ઘાટીઓ અને હિમનદીઓમાં ચાપચિંગલ ઘાટી, શાચમિરિક ઘાટી, પાર્પિક હિમનદી અને સ્કામરી હિમનદીનો સમાવેશ થાય છે. જમીનના વિસ્તારોમાં બ્રાંગસા, કુકસેલ, દેહરા કમ્પાસ, ગોગરા, કુમારાયણ પોઈન્ટ, પાંગલુંગ અને શમાલ લુંગપા છે. ખીણ અને જળસ્રોતમાં શ્કોર્ગા ખીણ, ગુરુ રિનપોચે સરોવર, યાંગપા નદી અને હોટ સ્પ્રિંગનો સમાવેશ થાય છે.
જૂન 2020માં લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે સરહદ વિવાદને લઈને હિંસક અથડામણ થઈ હતી. ભારતના જણાવ્યા અનુસાર, 6 જૂને બંને દેશોના સૈન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે સૈનિકોને પાછળ હટાવવા અંગે સહમતિ બની હતી, પરંતુ 15 જૂનની રાત્રે ફરી અથડામણ થઈ. આ દરમિયાન સૈનિકો વચ્ચે પથ્થરો અને લાકડીથી લડાઈ થઈ હતી. અથડામણમાં ભારતના 20 સૈનિકો શહીદ થયાં હતાં. ચીને ફેબ્રુઆરી 2021માં પોતાના 4 સૈનિકોનાં મોત થયાં હોવાનું સ્વીકાર્યું હતું. આ ઘટના બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો અને સરહદ પર સૈનિકોની તૈનાતી વધારી દેવામાં આવી હતી.
ભારત અને ચીન વચ્ચે અરુણાચલ પ્રદેશને લઈને લાંબા સમયથી સરહદ વિવાદ છે. ચીન અરુણાચલ પ્રદેશના મોટા ભાગ પર પોતાનો દાવો કરે છે. આ જ દાવા હેઠળ ચીન 2017થી અનેક વખત અરુણાચલ પ્રદેશના સ્થળોનાં નામ બદલ્યાં છે.