કેન્દ્ર સરકારે કેન્દ્રીય આરોગ્ય યોજના (CGHS) સાથે જોડાયેલા પાત્રતા માપદંડોમાં મહત્ત્વનો સુધારો કર્યો છે. 17 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા અધિકૃત કાર્યાલય મેમોરેન્ડમ અનુસાર, યોજના હેઠળ લાગુ કરાયેલા તમામ ભૌગોલિક પ્રતિબંધો તાત્કાલિક અસરથી દૂર કરી દેવામાં આવ્યા છે.
અગાઉના નિયમ મુજબ, ફક્ત તે જ કર્મચારીઓ આ યોજના માટે લાયક ગણાતા હતા જેમનું રહેઠાણ CGHS વેલનેસ સેન્ટરથી 5 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં આવતું હોય. આ અંતરથી બહાર રહેતા અથવા CGHS કવરેજની બહારના વિસ્તારોમાં ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓને સેન્ટ્રલ સર્વિસીસ (મેડિકલ એટેન્ડન્સ) નિયમો, 1944 હેઠળ રાખવામાં આવતા હતા.
નવા નિર્ણયથી આ અંતર અને અન્ય ભૌગોલિક અવરોધો હવે સમાપ્ત થઈ ગયા છે. દેશના કોઈપણ ભાગમાં ફરજ બજાવતા કે રહેતા લાયકાત ધરાવતા કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ હવે સરળતાથી CGHS કાર્ડ મેળવી શકશે અને આરોગ્ય સુવિધાઓનો લાભ લઈ શકશે.
આ નિર્ણયથી નાના શહેરો, કસબાઓ અને સરહદી તેમજ દુર્ગમ વિસ્તારોમાં કાર્યરત લાખો કર્મચારીઓને મોટો લાભ થશે, જ્યાં CGHS વેલનેસ સેન્ટરો ઉપલબ્ધ ન હતાં. હવે આ કર્મચારીઓ દેશભરની કોઈપણ CGHS-માન્યતા પ્રાપ્ત સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં કૅશલેસ અને સબસિડીવાળા દરે તબીબી સારવાર મેળવી શકશે.
નવા નિયમ હેઠળ લાભ લેવા માટે કર્મચારીઓએ કેટલીક શરતોનું પાલન કરવું પડશે. તેમણે પે-મેટ્રિક્સ સ્તર (Pay Matrix Level) અનુસાર નિયત માસિક સ્વાસ્થ્ય અંશદાન નિયમિતપણે જમા કરાવવું પડશે. ઉપરાંત, લેખિત બાંયધરી આપવી ફરજિયાત રહેશે કે તેઓ કે તેમના આશ્રિત પરિવારજનો CGHS અને CS(MA) બંને યોજનાઓ હેઠળ એકસાથે તબીબી દાવાઓ રજૂ કરશે નહીં.
જો કોઈ કર્મચારી એક જ સમયે બંને યોજનાઓમાંથી લાભ મેળવતા પકડાશે, તો તેમની સામે વહીવટી સ્તરે શિસ્તભંગની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.