કેન્દ્રીય ઔષધ નિયામક સંસ્થા (CDSCO)ના ન્યૂ ડ્રગ્સ વિભાગે દુખાવાની દવાઓ અને એન્ટિબાયોટિક્સના વધુ પડતા ઉપયોગ અંગે એક પરિપત્ર જાહેર કર્યો છે. આ પરિપત્રમાં જણાવાયું છે કે NSAIDs (દુખાવા નિવારક દવાઓ) અને એન્ટિબાયોટિક્સ સહિતની તમામ દવાઓના આયાત, ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર ઔષધ અને પ્રસાધન અધિનિયમ, 1940 તથા તેના હેઠળના નિયમો દ્વારા નિયંત્રણ રહે છે.
સરકારના જણાવ્યા મુજબ, આ દવાઓનું વેચાણ અને વિતરણ માત્ર નોંધાયેલા તબીબી વ્યાવસાયિક (ડોક્ટર) અથવા નિષ્ણાતની સલાહ પર જ થવું જોઈએ. દવાઓની સંભવિત આડઅસરોને ધ્યાનમાં રાખીને ઘણી દવાઓને ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945 હેઠળ મૂકવામાં આવી છે, જેના માટે યોગ્ય તબીબી દેખરેખ જરૂરી છે.
CDSCO અનુસાર, આવી દવાઓ પર ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945ના નિયમ 97 હેઠળ નિર્ધારિત ચેતવણી, સાવચેતીઓ અને વેચાણની શરતો દર્શાવવી ફરજિયાત છે. પરિપત્ર મુજબ, મોટાભાગની પેઇનકિલર દવાઓ અનુસૂચિ Hમાં સામેલ છે, તેથી નોંધાયેલા તબીબના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વગર તે રિટેલ સ્તરે વેચી શકાય નહીં. તેવી જ રીતે, મોટાભાગની એન્ટિબાયોટિક દવાઓ અનુસૂચિ H1માં આવે છે. તેમના પર ચેતવણી લખવી જરૂરી છે કે તબીબી સલાહ વગર તેનું સેવન જોખમી હોઈ શકે છે. સાથે જ, નોંધાયેલા તબીબના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વગર તે રિટેલ સ્તરે ન વેચવી જોઈએ.
સરકારે જણાવ્યું કે આ દવાઓનો ઉપયોગ ત્યારે જ કરવો જોઈએ જ્યારે તબીબી રીતે તેની જરૂરિયાત હોય. દવાની યોગ્ય માત્રા (ડોઝ) અને યોગ્ય સમયગાળો જાળવવો જોઈએ અને તેનો ઉપયોગ નોંધાયેલા તબીબી વ્યાવસાયિકની દેખરેખ હેઠળ થવો જોઈએ.
સામાન્ય લોકો માટે સરકારની સલાહ છે કે તબીબી સલાહ વગર પેઇનકિલર્સ અને એન્ટિબાયોટિક્સનો મનસ્વી રીતે, વારંવાર કે લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ ન કરવો. એન્ટિબાયોટિક્સનો ઉપયોગ જાતે સારવાર (સેલ્ફ-મેડિકેશન) માટે ન કરવો જોઈએ. એવી પરિસ્થિતિઓમાં પણ તેનો ઉપયોગ ન થવો જોઈએ જ્યાં તબીબી રીતે એન્ટિબાયોટિકની જરૂર નથી, જેમાં મોટાભાગે સામાન્ય વાયરલ ઇન્ફેક્શનનો સમાવેશ થાય છે.
ડોક્ટર અથવા અન્ય આરોગ્ય નિષ્ણાત દ્વારા લખવામાં આવેલી એન્ટિબાયોટિક દવા જણાવેલ પદ્ધતિ મુજબ જ લેવી જોઈએ. તેને બીજા કોઈ વ્યક્તિ સાથે શેર ન કરવી જોઈએ અને વધેલી દવાનો ફરીથી ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ.
જે લોકોને પહેલેથી જ કિડનીની બીમારી છે અથવા કિડનીની કાર્યક્ષમતા પ્રભાવિત થવાનું જોખમ છે, તેમણે પેઇનકિલર દવાઓ લેતા પહેલાં તેમના આરોગ્ય નિષ્ણાતને જાણ કરવી જોઈએ. સરકારે કહ્યું છે કે જો દુખાવો, તાવ અથવા અન્ય લક્ષણો ચાલુ રહે અથવા વારંવાર પાછા આવે, તો લોકોએ જાતે વારંવાર પેઇનકિલર્સ કે એન્ટિબાયોટિક્સ લેવાને બદલે તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ.
આરોગ્ય નિષ્ણાતોને પેઇનકિલર દવાઓ અને એન્ટિબાયોટિક્સ ત્યારે જ લખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે જ્યારે તબીબી રીતે તેની જરૂર હોય. દવા લખતી વખતે દર્દીની સ્થિતિ, ઉંમર, અન્ય બીમારીઓ, સાથે ચાલી રહેલી દવાઓ અને સંબંધિત જોખમો ધ્યાનમાં રાખવા કહેવાયું છે. પેઇનકિલર દવાઓ લખતી વખતે, ખાસ કરીને કિડનીની સમસ્યાનું વધુ જોખમ ધરાવતા દર્દીઓમાં, ન્યૂનતમ અસરકારક ડોઝ અને ઓછામાં ઓછા યોગ્ય સમયગાળાને પ્રાધાન્ય આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.