નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE)ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે ત્રિ-ભાષા નીતિ હેઠળ ધોરણ 6ના વિદ્યાર્થીઓને પણ એ જ રાહત આપવામાં આવે, જે હાલમાં ધોરણ 7ના વિદ્યાર્થીઓને મળી રહી છે. આ આદેશથી ધોરણ 10માં ત્રીજી ભાષાની બોર્ડ પરીક્ષા લેવામાં આવશે નહીં અને મૂલ્યાંકન શાળા કક્ષાએ આંતરિક રીતે થશે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયમૂર્તિ જોયમાલ્ય બાગચી અને ન્યાયમૂર્તિ વી. મોહનાની પીઠે આ મામલાની સુનાવણી કરી હતી. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે ધોરણ 6ના વિદ્યાર્થીઓને ત્રીજી ભાષાના મૂલ્યાંકનમાં ધોરણ 7ના વિદ્યાર્થીઓ માટે આપવામાં આવેલી છૂટછાટનો લાભ મળશે. આંતરિક મૂલ્યાંકનમાં કોઈ વિદ્યાર્થીને નાપાસ કરાશે નહીં; મુખ્ય ન્યાયાધીશે સંકેત આપ્યો કે માત્ર હાજરી પ્રમાણપત્ર જ આપવામાં આવશે.
હાલમાં ધોરણ 7, 8 અને 9ના વિદ્યાર્થીઓને સંક્રમણકાલીન (transitional) રાહત આપવામાં આવી છે. આ હેઠળ જ્યારે તેઓ ધોરણ 10માં પહોંચશે, ત્યારે ત્રીજી ભાષાની CBSE બોર્ડ પરીક્ષા લેવામાં આવશે નહીં. તેનું મૂલ્યાંકન શાળા કક્ષાએ આંતરિક રીતે થશે અને તેની ધોરણ 10ના પરિણામ પર પાસ કે નાપાસ થવા પર કોઈ અસર પડશે નહીં. હવે આ જ રાહત ધોરણ 6ના વિદ્યાર્થીઓને પણ આપવામાં આવી છે.
સુનાવણીની શરૂઆતમાં ભારતના સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટને જણાવ્યું કે ધોરણ 6ના વિદ્યાર્થીઓને વર્તમાન શૈક્ષણિક વર્ષથી જ આ વ્યવસ્થામાં સામેલ કરવા અંગે સરકાર અદાલતને સમજાવવાનો પ્રયાસ કરશે. તેમણે કહ્યું કે કુલ 28,819 શાળાઓમાંથી લગભગ 1.2 ટકા શાળાઓને બાદ કરતાં બાકીની તમામ શાળાઓ આ વ્યવસ્થાને અનુરૂપ છે. પુસ્તકો અને અભ્યાસ સામગ્રી ઉપલબ્ધ છે અને વિદ્યાર્થીઓએ આ વ્યવસ્થા અપનાવી લીધી છે. એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ જણાવ્યું કે ધોરણ 7, 8 અને 9ના વિદ્યાર્થીઓને પહેલેથી જ સંક્રમણકાલીન રાહત આપવામાં આવી ચૂકી છે.
અરજદારો વતી વરિષ્ઠ એડવોકેટ ગોપાલ શંકરનારાયણને કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓએ આ વ્યવસ્થાનું પાલન એટલા માટે કર્યું કારણ કે તેમની પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ નહોતો. શરૂઆતમાં પાઠ્યપુસ્તકો ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ નહોતા. તેમણે જણાવ્યું કે CBSE સાથે લગભગ 28.83 લાખ વિદ્યાર્થીઓ જોડાયેલા છે. તેમણે દલીલ કરી કે ICSE અને સ્ટેટ બોર્ડમાં ભણતા બાળકો પર આવી વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી રહી નથી અને ધોરણ 6 માટે આ નીતિને ઓછામાં ઓછી 2027 સુધી સ્થગિત કરવાની માંગ કરી.
સુનાવણી દરમિયાન એક વકીલે અંગ્રેજીને ગેર-માતૃભાષા ગણવા અંગે પણ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે આના કારણે કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને પહેલાથી ભણાવાતી ઘણી વિદેશી ભાષાઓ છોડવી પડી રહી છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે જ્યારે બંધારણ અંગ્રેજીમાં લખાયું છે અને સુપ્રીમ કોર્ટની કાર્યવાહી પણ અંગ્રેજીમાં થાય છે, તો અંગ્રેજીને ગેર-માતૃભાષા કેવી રીતે માની શકાય.