કેન્દ્ર સરકારે સરકારી જામીનગીરીઓમાંથી મળતા વ્યાજ અને મૂડીલાભ પર આવકવેરામાંથી છૂટ મેળવવા માટે નવો નિયમ લાગુ કર્યો છે. કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કરવેરા બોર્ડ (CBDT)એ આવકવેરા નિયમો, 2026માં સુધારો કરીને ફોર્મ 173A દાખલ કર્યું છે.
19 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ જાહેર થયેલા આ સુધારા મુજબ, નિર્ધારિત કરમુક્તિનો લાભ મેળવવા પાત્ર રોકાણકારોએ આ ફોર્મમાં તેમના રોકાણ અને આવકની વિગતો રજૂ કરવી પડશે. આ ફોર્મનો હેતુ કરમુક્તિના દાવાની ચકાસણી કરવાનો છે.
કોને મળશે આ કરમુક્તિનો લાભ?
આ જોગવાઈ સરકારી જામીનગીરીઓમાં રોકાણ કરતા સામાન્ય નાગરિકોને લાગુ પડતી નથી. આવકવેરા ધારા, 2025ના શિડ્યુલ-4ની એન્ટ્રી 13D હેઠળ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII)ને અને એન્ટ્રી 13E હેઠળ બેંક ફોર ઇન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સ (BIS)ને નિર્ધારિત શરતોને આધીન કરમુક્તિ મળે છે. આ છૂટ સરકારી જામીનગીરીઓ પર મળતા વ્યાજ ઉપરાંત તેના વેચાણ, વિનિમય કે હસ્તાંતરણથી થતા મૂડીલાભને પણ લાગુ પડે છે.
ફોર્મમાં કઈ વિગતો આપવી પડશે?
નવા ફોર્મના પ્રથમ વિભાગમાં રોકાણકારનું નામ, સરનામું, રહેઠાણનો દેશ, પાન નંબર, ઇમેઇલ, સંપર્ક નંબર અને સંબંધિત કરવર્ષની વિગતો આપવાની રહેશે. વિદેશી રોકાણકારોએ તેમના દેશનો કર ઓળખ નંબર (TIN) અને સેબી નોંધણી નંબર પણ દર્શાવવાનો રહેશે. જોકે, બેંક ફોર ઇન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સ માટે આ બે વિગતો આપવાની છૂટછાટ છે.
બીજા વિભાગમાં સરકારી જામીનગીરીનો આઇએસઆઇએન નંબર, જામીનગીરીનો પ્રકાર, તેની મુદત, 1 એપ્રિલના રોજનું પ્રારંભિક મૂલ્ય, વર્ષ દરમિયાન થયેલી નવી ખરીદી, વેચાણની રકમ અને 31 માર્ચનું અંતિમ મૂલ્ય દર્શાવવું પડશે. આ ઉપરાંત વર્ષ દરમિયાન મળેલું અથવા મળવાપાત્ર કુલ વ્યાજ અને થયેલા મૂડીલાભની વિગતો પણ આપવી પડશે.
નિયમ ક્યારથી અમલમાં આવ્યો?
નવો નિયમ આવકવેરા (સાતમા સુધારા) નિયમો, 2026નો ભાગ છે અને સરકારી ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાની તારીખથી અમલમાં આવ્યો છે. આ સુધારાનો હેતુ કરમુક્તિના દાવા માટે રોકાણ અને આવકની વિગતોની ચકાસણી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. પાત્ર કરદાતાઓ માટે ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા અને લાગુ પડતી શરતોનું પાલન કરવું જરૂરી રહેશે.