કેન્સરનું નામ પડતાં જ દર્દી અને તેના પરિવાર માટે ડર અને અનેક પ્રશ્નો ઊભા થાય છે. આ સમય શારીરિક અને માનસિક બંને રીતે ભારે પડકારજનક હોય છે. પરંતુ યોગ્ય દિશામાં લેવાયેલાં પગલાં આ લડાઈને સહેલી બનાવી શકે છે.
યોગ્ય સારવાર, પૌષ્ટિક આહાર અને ડૉક્ટરની ચોક્કસ સલાહનું પાલન કરવું આ બીમારીને હરાવવા માટે ખૂબ જ જરૂરી છે. કેટલીક ખાસ બાબતો પર ધ્યાન આપીને રિકવરીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી શકાય છે.
જોકે જાણતાં-અજાણતાં લોકો કેટલીક એવી ભૂલો કરી બેસે છે, જેની સારવાર પર નકારાત્મક અસર પડે છે. ચાલો જાણીએ કે કેન્સર સામેની લડાઈમાં 6 મહિના કેમ મહત્ત્વના સાબિત થઈ શકે છે અને કઈ 3 બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
પહેલું પગલું: નિષ્ણાત ડૉક્ટરની યોગ્ય સલાહ
ગાઝિયાબાદ સ્થિત યશોદા હોસ્પિટલના ડૉ. એસ. કે. અગ્રવાલના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્સરની સારવારમાં સૌથી મહત્ત્વનું પગલું એ છે કે યોગ્ય સમયે નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી. કેન્સર કયા પ્રકારનું છે અને કયા તબક્કા (સ્ટેજ) પર છે, તેના આધારે જ સાચી સારવાર નક્કી થાય છે.
દર્દીની સ્થિતિ મુજબ ડૉક્ટરો સર્જરી, કીમોથેરાપી, રેડિયેશન અથવા ઇમ્યુનોથેરાપી જેવી સારવારની ભલામણ કરે છે. યાદ રાખવું જરૂરી છે કે દરેક દર્દી માટે એક જ પ્રકારની સારવાર અસરકારક હોતી નથી.
તેથી, બીજા દર્દીના અનુભવના આધારે પોતાની સારવારમાં ફેરફાર કરવો કે માત્ર ઘરેલું ઉપચાર પર આધાર રાખવો નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. ડૉક્ટરે સૂચવેલી દવાઓ અને સારવાર સમયસર લેવી એ જ રિકવરીનો સાચો માર્ગ છે.
પૌષ્ટિક આહારથી શરીરને અંદરથી મજબૂત બનાવો
કેન્સરની કઠિન સારવાર દરમિયાન શરીરને પૂરતું અને યોગ્ય પોષણ મળવું અત્યંત જરૂરી છે. શરીરની જરૂરિયાત મુજબ આહારમાં તાજાં ફળો, લીલાં શાકભાજી, આખા અનાજ અને કઠોળનો સમાવેશ કરો.
આ ઉપરાંત દૂધ, ઈંડાં અને પ્રોટીનના બીજા સ્રોત પણ શરીરને અંદરથી મજબૂતી આપે છે. દરેક દર્દીની પોષણ અંગેની જરૂરિયાત તેની સારવાર અને શારીરિક પ્રતિભાવના આધારે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે. કેટલાક દર્દીઓને વધુ કેલરી અને પ્રોટીનની જરૂર પડે છે.
જ્યારે કેટલાક દર્દીઓને ખોરાક ખાવામાં કે ગળવામાં ભારે તકલીફ પડે છે. આવી સ્થિતિમાં ડૉક્ટર કે ડાયેટિશિયનની સલાહ લઈને જ રોજનો આહાર નક્કી કરો. ડૉક્ટરની મંજૂરી વિના કોઈ પણ પ્રકારના ફૂડ સપ્લિમેન્ટ લેવાનું કે કડક ડાયેટ કરવાનું ટાળો.
હળવી કસરત અને પરિવારનો માનસિક ટેકો
સારવાર દરમિયાન દર્દીઓએ પોતાની શારીરિક ક્ષમતા મુજબ હળવું ચાલવું જોઈએ અથવા હળવી કસરત કરવી જોઈએ. આનાથી શરીરમાં ઊર્જા જળવાઈ રહે છે, સ્નાયુઓ મજબૂત બને છે અને રોજિંદી પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં સરળતા રહે છે.
શારીરિક પ્રવૃત્તિ સાથે પૂરતો આરામ લેવો અને તણાવમુક્ત રહેવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. આ સમયગાળામાં પરિવારનો સાથ અને હૂંફ દર્દી માટે ઔષધિનું કામ કરે છે.
કેન્સરની સારવાર પૂરી થયા પછી પણ લડાઈ પૂરી થતી નથી. ડૉક્ટરે આપેલા સમયપત્રક મુજબ નિયમિત ફોલો-અપ ચેકઅપ કરાવવું ખૂબ જરૂરી છે. આ ચેકઅપ ભવિષ્યમાં સ્વાસ્થ્યનું નિરીક્ષણ કરવામાં અને કોઈ પણ નવી સમસ્યાને વહેલી ઓળખવામાં મદદરૂપ થાય છે.
ડિસ્ક્લેમર: વાચકોએ ખાસ નોંધ લેવી કે માત્ર 6 મહિનામાં કેન્સરને સંપૂર્ણપણે મટાડી દેવા માટે કોઈ જાદુઈ કે સરળ ફોર્મ્યુલા નથી. ડૉક્ટરની સારવાર યોજના રોગના પ્રકાર, તેના સ્ટેજ અને દર્દીની વર્તમાન સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ પર આધારિત હોય છે. તેથી દિનચર્યામાં, આહારમાં કે કસરતમાં કોઈ પણ નવો ફેરફાર કરતાં પહેલાં હંમેશાં નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી.