ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગના ખાસ સાથી અને ચીનના બીજા સૌથી શક્તિશાળી નેતા કાઈ ચી પોતાની પ્રથમ ભારત મુલાકાતે નવી દિલ્હી પહોંચ્યા છે. તેઓ બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ભારત આવ્યા છે. આ મુલાકાત ચીન-ભારત સંબંધોમાં ઘાતક સરહદી અથડામણો પછી સંબંધો સુધારવાના ચીનના પ્રયાસોના સંદર્ભમાં મહત્ત્વની માનવામાં આવે છે.
શનિવારે જાહેર કરાયેલા નિવેદન મુજબ, શી જિનપિંગના પ્રતિનિધિમંડળમાં કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના પોલિટબ્યુરો સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના સભ્ય કાઈ ચી અને વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સામેલ છે. લગભગ સાત વર્ષના લાંબા અંતરાલ પછી શી જિનપિંગની આ પ્રથમ ભારત મુલાકાત છે. પડદા પાછળથી કામ કરવા માટે જાણીતા કાઈ ચીની ઉપસ્થિતિને કારણે આ મુલાકાત વધુ ચર્ચામાં છે.
કાઈ ચી છેલ્લા કેટલાક સમયથી જાહેરમાં વધુ દેખાઈ રહ્યા છે. ગયા વર્ષે થિયેનજિન ખાતે યોજાયેલી શંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (SCO) સમિટ દરમિયાન તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે બેઠક કરી હતી. 2025માં દક્ષિણ કોરિયામાં યોજાયેલી શી-ટ્રમ્પ મુલાકાતમાં પણ તેઓ જોવા મળ્યા હતા. આ વર્ષની શરૂઆતમાં જ્યારે ટ્રમ્પે ચીનની મુલાકાત લીધી ત્યારે અમેરિકી પ્રમુખ સાથે હાથ મિલાવનાર પ્રથમ વ્યક્તિ કાઈ ચી હતા. આ નાના સંકેતો શી જિનપિંગની નજરમાં કાઈ ચીના ઊંચા સ્થાનને દર્શાવે છે.
ચીન તેની સરકાર કેવી રીતે કામ કરે છે તેની ઓછી માહિતી બહાર લાવે છે, પરંતુ કાઈ ચી પર અચાનક આવેલું ધ્યાન ચીનના સત્તા કેન્દ્રો અને બેઇજિંગની ભાવિ યોજનાઓની ઝલક આપે છે.
કાઈ ચી પહેલીવાર તેમની ઝડપી પદોન્નતિને કારણે મીડિયાના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા હતા. 2017માં તેમની સીધી શાસક પોલિટબ્યુરોમાં (પાર્ટીનું બીજા નંબરનું સર્વોચ્ચ નિર્ણય લેનારું અંગ) નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. આ નિમણૂક તેમને બેઇજિંગના કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના વડા તરીકે નિયુક્ત કર્યાના થોડા મહિનાઓ પછી થઈ હતી, જે રાજધાનીના સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારીનું પદ છે. સામાન્ય રીતે આ પદ મેળવવા ઓછામાં ઓછા પાંચ વર્ષ લાગે છે, પરંતુ તેમને સેન્ટ્રલ કમિટીના નીચલા સ્તરે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો ન હતો. 2022માં તેઓ પાર્ટીની સાત સભ્યોની પોલિટબ્યુરો સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના સભ્ય બન્યા, જે ચીનની રાજકીય શક્તિનું સર્વોચ્ચ શિખર છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં 70 વર્ષીય કાઈ ચીની નિમણૂક કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની સેન્ટ્રલ આઇડિયોલોજી સ્કૂલના વડા તરીકે કરવામાં આવી હતી. આ સંસ્થા નવા અધિકારીઓને તાલીમ આપે છે અને પાર્ટીની વિચારધારા ઘડે છે. આ ઉપરાંત, તેઓ પાર્ટીના જનરલ ઓફિસના પણ વડા છે, જે તેમને શી જિનપિંગના વાસ્તવિક ચીફ ઓફ સ્ટાફ બનાવે છે. આ પદો એક જ અધિકારી હેઠળ સત્તાના દુર્લભ કેન્દ્રીકરણને દર્શાવે છે અને શી જિનપિંગના સૌથી નજીકના અને વિશ્વાસુ સહયોગી તરીકે કાઈ ચીનું સ્થાન મજબૂત કરે છે.
કાઈ ચી અને શી જિનપિંગ બંનેની શરૂઆત સમાન પૃષ્ઠભૂમિમાંથી થઈ હતી. બંનેએ સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિ દરમિયાન શ્રમિક-ખેડૂત-સૈનિક વિદ્યાર્થીઓ તરીકે શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ બંનેએ ફુજિયન અને ઝેજિયાંગના તટીય પ્રાંતોમાં બે દાયકાથી વધુ સમય સાથે કામ કર્યું હતું, જ્યાં તેમની મિત્રતા ગાઢ બની હતી.