વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે બુધવાર, 11 નવેમ્બરે કુલ 77 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુના પાંચ નિર્ણયોને મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણયોમાં ખેડૂતો માટે ખાતરની સબસિડી, નાના વેપારીઓ માટે લોન ગેરંટી અને દિલ્હી તથા નોઇડા વિસ્તારના બે મોટા પ્રોજેક્ટનો સમાવેશ થાય છે.
ખેડૂતો માટે ખાતર સબસિડી
કેબિનેટે રવિ સીઝન 2026-27 માટે ફોસ્ફેટિક અને પોટાશ (P&K) ખાતર પર ન્યુટ્રિએન્ટ આધારિત સબસિડીના દરોને મંજૂરી આપી છે. આ સબસિડી 1 ઓક્ટોબર 2026થી 31 માર્ચ 2027 સુધી લાગુ રહેશે.
સરકારના જણાવ્યા મુજબ, આ સીઝનમાં સબસિડી પર આશરે 62,370 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. ગયા વર્ષની રવિ સીઝન 2025-26માં આ માટે 37,952 કરોડ રૂપિયાનું બજેટ હતું. એટલે કે આ વખતે 24,417 કરોડ રૂપિયા વધુ ફાળવવામાં આવ્યા છે.
સરકારનું કહેવું છે કે આ નિર્ણયથી ખેડૂતોને ફોસ્ફેટિક અને પોટાશ ખાતર યોગ્ય ભાવે મળવામાં મદદ થશે.
નાના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગ સાહસિકો માટે બે યોજના
કેબિનેટે સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજના અને માઇક્રો યુનિટ્સ માટેના ક્રેડિટ ગેરંટી ફંડ (CGFMU)ને 31 માર્ચ 2031 સુધી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે.
સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા યોજના હેઠળ મહિલાઓ, અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિના લોકોને પોતાનો ઉદ્યોગ શરૂ કરવા માટે લોન મળે છે. એપ્રિલ 2016માં શરૂ થયેલી આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 2.75 લાખથી વધુ લોકોને લોન મળી છે. આગામી પાંચ વર્ષમાં 2.5 લાખ વધારાના સાહસિકોને લાભ આપવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ માટે 4,111 કરોડ રૂપિયાના કોર્પસને મંજૂરી મળી છે.
બીજી યોજના CGFMU હેઠળ નેશનલ ક્રેડિટ ગેરંટી ટ્રસ્ટી કંપની લિમિટેડ (NCGTC) ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓને લોન ન ચૂકવાય તેવા જોખમ સામે ગેરંટી આપે છે. આ માટે 5,000 કરોડ રૂપિયાના કોર્પસને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સરકારના અંદાજ મુજબ આનાથી પ્રધાનમંત્રી મુદ્રા યોજના હેઠળ 12.6 લાખ કરોડ રૂપિયાની લોનને સહાય મળશે.
જાન્યુઆરી 2016માં શરૂ થયેલ CGFMU મુદ્રા યોજના હેઠળ ધિરાણ આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓએ મુદ્રા યોજના હેઠળ 60.36 કરોડથી વધુ લોન મંજૂર કરી છે, જેની કુલ રકમ 43.34 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે.
નોઇડા મેટ્રોનું વિસ્તરણ
કેબિનેટે નોઇડા મેટ્રો એક્વા લાઇનના વિસ્તરણને મંજૂરી આપી છે. નોઇડા સેક્ટર-51થી ગ્રેટર નોઇડા સેક્ટર-4 સુધી 8.449 કિલોમીટર લાંબો નવો કોરિડોર બનશે, જેમાં પાંચ એલિવેટેડ સ્ટેશન હશે. આ પ્રોજેક્ટ પર 2,390 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. કોરિડોર શરૂ થયા પછી નોઇડા અને ગ્રેટર નોઇડામાં મેટ્રો નેટવર્કની કુલ લંબાઈ 71.878 કિલોમીટર થઈ જશે.
યુગે યુગીન ભારત સંગ્રહાલય
કેબિનેટે નવી દિલ્હીના નોર્થ અને સાઉથ બ્લોક પરિસરમાં ‘યુગે યુગીન ભારત સંગ્રહાલય’ બનાવવાની પણ મંજૂરી આપી છે. આ પ્રોજેક્ટ પર કુલ 3,230 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે.