બ્રિટિશ એરવેઝની ફ્લાઇટ BA295 આયર્લેન્ડ ઉપરથી પસાર થઈ રહી હતી ત્યારે થોડી જ મિનિટોમાં લગભગ 28 હજાર ફૂટ નીચે આવી ગઈ. આ દરમિયાન વિમાને 7700 ઇમરજન્સી કોડ સક્રિય કર્યો હતો.
આ પછી ફ્લાઇટને શિકાગો જવાને બદલે પાછી લંડન તરફ વાળવામાં આવી. ઇમરજન્સીનું ચોક્કસ કારણ હજુ સુધી સામે આવ્યું નથી.
ફ્લાઇટ ટ્રેકિંગ ડેટા મુજબ, વિમાન આયર્લેન્ડ ઉપરથી લગભગ 9 હજાર ફૂટની ઊંચાઈ સુધી નીચે આવી ગયું હતું. 7700 કોડ એર ટ્રાફિક કંટ્રોલને વિમાનમાં સામાન્ય ઇમરજન્સીનો સંકેત આપે છે. તેનાથી એ જાણી શકાતું નથી કે સમસ્યા કયા પ્રકારની છે.
આ ઘટના ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં થયેલા હાઈજેકના પ્રયાસના પાંચ દિવસ બાદ સામે આવી છે. 30 સપ્ટેમ્બરે દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ FZ1073માં ઓમાની કો-પાઇલોટે કેપ્ટન પર કુહાડીથી હુમલો કર્યો હતો.
હુમલા દરમિયાન વિમાન લગભગ 34 હજાર ફૂટથી નીચે આવીને 17 હજાર ફૂટ પર પહોંચી ગયું હતું અને ઇમરજન્સી સિગ્નલ મોકલવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં ક્રૂ અને મુસાફરોએ આરોપીને કાબૂમાં લીધો અને ફ્લાઇટનું સાઉદી અરેબિયાના તબુકમાં ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવામાં આવ્યું. કો-પાઇલટના હુમલામાં કેપ્ટન ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. તેમને સારવાર માટે પહેલાં સાઉદી અરેબિયા અને બાદમાં UAEની હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.
7700 વિમાનમાં ગંભીર ઇમરજન્સીની સ્થિતિમાં ઉપયોગમાં લેવાતો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ક્વૉક કોડ છે. એન્જિનમાં ખામી, તબીબી ઇમરજન્સી, કેબિનમાં ધુમાડો અથવા અન્ય કોઈ ગંભીર પરિસ્થિતિમાં પાઇલટ તેને સેટ કરી શકે છે.
પાઇલટ કૉકપિટમાં આવેલા ટ્રાન્સપોન્ડર પર 7700 કોડ સેટ કરે છે. ત્યારબાદ ટ્રાન્સપોન્ડર રેડિયો સિગ્નલ દ્વારા આ માહિતી એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ (ATC)ની સિસ્ટમ સુધી પહોંચાડે છે. કંટ્રોલરના રડાર ડિસ્પ્લે પર વિમાનની ઓળખ સાથે ઇમરજન્સીનો કોડ દેખાય છે. ત્યારબાદ ATC વિમાનને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે, અન્ય વિમાનોના માર્ગોમાં જરૂરી ફેરફાર કરી શકે છે અને એરપોર્ટની કટોકટી ટીમોને તૈયાર રાખી શકે છે.
7700 પરથી માત્ર એટલું જ જાણવા મળે છે કે વિમાનમાં સામાન્ય કટોકટી છે. સમસ્યા શું છે, તેની માહિતી પાઇલટે ATCને રેડિયો દ્વારા આપવી પડે છે.
વિમાન ઝડપથી નીચે આવતાં મુસાફરોને નીચે ખેંચાઈ રહ્યા હોય, હળવા થઈ રહ્યા હોય અથવા પડી રહ્યા હોય એવું અનુભવાઈ શકે છે. ઝડપથી નીચે ઉતરતી વખતે શરીર પર G-Forceની અસર પણ થઈ શકે છે.
જો નીચે આવવાની સાથે કેબિનનું દબાણ પણ ઘટી જાય, તો કાનમાં દુખાવો અથવા કાન બંધ થઈ જવા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઓક્સિજન માસ્ક આપમેળે નીચે આવી જાય છે. મુસાફરે સૌપ્રથમ પોતાનું માસ્ક પહેરવું જોઈએ.
કાનનું દબાણ ઓછું કરવા માટે પાણી પીવું, બગાસું ખાવું અથવા ચ્યુઇંગ ગમ ચાવવું મદદરૂપ થઈ શકે છે. જરૂર પડે ત્યારે હળવી રીતે વાલ્સાલ્વા મેન્યુવર પણ કરી શકાય છે.
કેબિનનું દબાણ ઓછું થવું તેનું એક કારણ હોઈ શકે છે, પરંતુ દરેક ઝડપથી નીચે ઉતરવાનો અર્થ આવો જ હોય એવું નથી. તકનીકી ખામી, તબીબી કટોકટી, હવામાન અથવા અન્ય પરિસ્થિતિઓમાં પણ પાઇલટ ઊંચાઈ ઝડપથી ઘટાડી શકે છે.
માત્ર ઝડપથી હજારો ફૂટ નીચે આવવાથી વિમાન તૂટી જતું નથી. પાઇલટ આ દરમિયાન ઝડપ, ઊંચાઈ અને દિશાને નિયંત્રિત કરે છે.