દુનિયામાં વધી રહેલા વેપારિક તણાવ વચ્ચે દિલ્હીમાં શનિવાર (12 સપ્ટેમ્બર 2026)થી બે દિવસીય બ્રિક્સ શિખર સંમેલન શરૂ થઈ રહ્યું છે. ભારત આ સંમેલનનો ઉપયોગ આર્થિક વિકાસને ગતિ આપવા માટે કરી રહ્યું છે.
ભારત 'ગ્લોબલ સાઉથ'ના વિકાસ સાથે જોડાયેલી મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓની વકાલત કરી રહ્યું છે. આમાં ખાદ્ય, ઉર્જા અને સપ્લાય ચેનની સુરક્ષાનો સમાવેશ થાય છે. બ્રિક્સના આ મંચ પર દુનિયાની મોટી તાકાતો ભેગી થશે, જ્યાં નવા વર્લ્ડ ઓર્ડરને લઈને પણ ચર્ચા થશે.
દિલ્હીમાં મહાશક્તિઓનો જમાવડો
ચીને રાષ્ટ્રપતિ શી ચિનપિંગના ભારત આવવાની પુષ્ટિ કરી દીધી છે. સાત વર્ષના અંતરાલ પછી તેમની આ પહેલી ભારત યાત્રા હશે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાન, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન, દક્ષિણ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસા અને ઈન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાંતો મુખ્ય નેતાઓમાં સામેલ છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસ પણ ઉપસ્થિત રહેશે.
પહેલા પુતિન પછી જિનપિંગ સાથે પીએમની બેઠક
પ્રધાનમંત્રી મોદી શિખર સંમેલન દરમિયાન ઘણા નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો કરશે. પીએમ મોદી શુક્રવાર (11 સપ્ટેમ્બર 2026) બપોરે 3:30 વાગ્યે પુતિન સાથે તો સાંજે 6:15 વાગ્યે ઈરાની રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાન સાથે દ્વિપક્ષીય વાતચીત કરશે.
ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈના રિપોર્ટ મુજબ શનિવાર (13 સપ્ટેમ્બર 2026) સાંજે 6 વાગ્યે પીએમ મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની મુલાકાત થશે. આ બેઠકમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC)ની સ્થિતિની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. સાથે વેપાર અને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા સહિત દ્વિપક્ષીય સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે આગળના પગલાં પર ચર્ચા થશે.
જિનપિંગ સાથે આવશે 400 અધિકારીઓ
રોયટર્સના રિપોર્ટ મુજબ, ચીની રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગ સાથે એક મોટું પ્રતિનિધિમંડળ ભારત આવશે, જેમાં લગભગ 400 અધિકારીઓ સામેલ હશે. આ 2019માં તેમની સાથે આવેલા અધિકારીઓની સંખ્યા કરતાં બમણાથી પણ વધુ છે.
ભારતે દ્વિપક્ષીય સંબંધોના નિરંતર વિકાસ અને પ્રગતિ માટે ભારત-ચીન સીમાવર્તી ક્ષેત્રોમાં શાંતિ જાળવી રાખવાના મહત્વ પર વારંવાર ભાર મૂક્યો છે. ભારત અને ચીનના વિશેષ પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે ઓગસ્ટ 2025 અને ઓગસ્ટ 2026માં બનેલી સંમતિ અને WMCC હેઠળ થયેલી વાતચીત પછી આ મહિનાની શરૂઆતમાં LAC પર પહેલી સીનિયર મિલિટરી કમાન્ડર લેવલની ફ્લેગ મીટિંગ થઈ. આ બેઠક 6 સપ્ટેમ્બરે અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારતીય સીમા પર વાચામાં અને 7 સપ્ટેમ્બરે ચીની સીમા પર દામાઈમાં આયોજિત કરવામાં આવી હતી.
બ્રિક્સના સંયુક્ત નિવેદનને લઈને પડકાર
નવી દિલ્હીમાં આ શિખર સંમેલન એવા સમયે થઈ રહ્યું છે જ્યારે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ, મિડલ ઈસ્ટ સંકટના કારણે હોર્મુઝની નાકાબંધી અને ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિઓના પ્રભાવોનો સામનો કરી રહી છે.
શિખર સંમેલનમાં હવે માત્ર બે દિવસ બાકી છે, પરંતુ એ સ્પષ્ટ નથી કે સમૂહના સભ્ય દેશો કોઈ સંયુક્ત નિવેદન પર સંમતિ બનાવી શક્યા છે કે નહીં, કારણ કે મિડલ ઈસ્ટ સંકટને લઈને ઈરાન અને UAE વચ્ચે મતભેદો બનેલા છે. આ સમૂહ સર્વસંમતિના આધારે કામ કરે છે.
મુખ્ય રૂપથી બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકાથી મળીને બનેલા બ્રિક્સનો 2024માં વિસ્તાર થયો અને તેમાં ઈજિપ્ત, ઈથોપિયા, ઈરાન, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને સાઉદી અરેબિયા સામેલ થયા, જ્યારે ઈન્ડોનેશિયા 2025માં તેમાં સામેલ થયું.
બેલારુસ, બોલિવિયા, કઝાકિસ્તાન, ક્યુબા, મલેશિયા, નાઈજીરિયા, થાઈલેન્ડ, યુગાન્ડા, ઉઝબેકિસ્તાન અને વિયેતનામ ગયા વર્ષે બ્રિક્સના ભાગીદાર દેશ બન્યા હતા. બ્રિક્સ એક પ્રભાવશાળી સમૂહ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે કારણ કે તે દુનિયાની 11 પ્રમુખ ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓને એકસાથે લાવે છે, જે વૈશ્વિક વસતીના લગભગ 49.5 ટકા, વૈશ્વિક જીડીપીના લગભગ 40 ટકા અને વૈશ્વિક વેપારના લગભગ 26 ટકા હિસ્સો છે.
પીએમ મોદીએ બ્રિક્સ તૈયારીઓનો વીડિયો શેર કર્યો
નવી દિલ્હી બે દિવસીય શિખર સંમેલન માટે પૂરી રીતે તૈયાર છે અને ભારત મંડપમને વિશ્વ નેતાઓના સ્વાગત માટે શણગારવામાં આવ્યું છે. પીએમ મોદીએ ગુરુવારે એક વીડિયો શેર કર્યો, જેમાં બ્રિક્સ સમિટના આયોજન સ્થળ ‘ભારત મંડપમ’ની સજાવટવાળી તસવીરો અને તૈયારીઓની ઝલક દેખાઈ રહી છે. પ્રધાનમંત્રીએ લગભગ 30 સેકન્ડના આ વીડિયોને ઈન્સ્ટાગ્રામ, X અને અન્ય સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર શેર કર્યો. પીએમ મોદીએ આ વીડિયોના કેપ્શનમાં લખ્યું, 'બ્રિક્સ 2026 માટે પૂરી રીતે તૈયાર.'