નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી 18મી BRICS સમિટ 2026નો પ્રથમ દિવસ ગઈકાલે 12 સપ્ટેમ્બરે શરૂ થયો. ભારત મંડપમ ખાતે વિવિધ દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને પ્રતિનિધિમંડળો એકઠા થયા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી આ સમિટમાં 21 દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો અને પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો. વડાપ્રધાન મોદીના સંબોધન સાથે સમિટની ઔપચારિક શરૂઆત થઈ.
સમિટને સંબોધતા PM મોદીએ કહ્યું કે આજે દુનિયામાં થોડાક દેશો જ નિર્ણયો લઈ રહ્યા છે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે દરેક દેશની વાત સાંભળવી જરૂરી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે BRICSમાં તમામ દેશોને સમાન અધિકાર છે અને આ સંગઠન કોઈ દેશની વિરુદ્ધ નથી. BRICSનો હેતુ પરસ્પર સહયોગ અને વિકાસને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
સમિટ દરમિયાન PM મોદીએ ભારત મંડપમ ખાતે એક પછી એક તમામ રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોનું સ્વાગત કર્યું. રામેશ્વરમ મંદિરની થીમ આધારિત બેકડ્રોપ સામે નેતાઓ સાથે ફોટો સેશન પણ યોજાયું. આ દરમિયાન વડાપ્રધાન મોદીએ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને રામેશ્વરમ મંદિર વિશે માહિતી આપી.
સમિટના પ્રથમ દિવસે સભ્ય દેશોએ સંયુક્ત દિલ્હી ઘોષણાપત્ર 2026 જાહેર કર્યું. આ ઘોષણાપત્રમાં અનેક વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર સભ્ય દેશોએ પોતાની સહમતિ વ્યક્ત કરી. BRICS દેશોએ એકતરફી સૈન્ય કાર્યવાહીનો વિરોધ કરવાની સાથે એકતરફી ટેરિફ અને વેપાર અવરોધો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી. આ ઉપરાંત વિકાસ, વેપાર અને વૈશ્વિક સહયોગ માટે સાથે મળીને કામ કરવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો.
BRICSની મૂળ ભાવના તરીકે પરસ્પર સન્માન, સંપ્રભુ સમાનતા, એકતા, લોકશાહી, ખુલ્લાપણું અને સહમતિ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. વિસ્તૃત BRICSમાં રાજકીય અને સુરક્ષા, આર્થિક અને નાણાકીય તેમજ સાંસ્કૃતિક અને લોકો વચ્ચેના સંપર્ક જેવા ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાની વાત કરવામાં આવી.
દિલ્હી ઘોષણાપત્રમાં ગ્લોબલ સાઉથનો અવાજ વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. વિકાસશીલ અને ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓને વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં વધુ ભાગીદારી આપવાની માંગ કરવામાં આવી. આફ્રિકા, એશિયા અને લેટિન અમેરિકાના દેશોને વૈશ્વિક નિર્ણય પ્રક્રિયામાં વધુ પ્રતિનિધિત્વ મળે તે અંગે પણ BRICS દેશોએ ભાર મૂક્યો.
BRICSએ પોતાને ગ્લોબલ સાઉથનો અવાજ ઉઠાવતું મહત્વપૂર્ણ મંચ ગણાવ્યું છે. સાથે જ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને ખાસ કરીને સુરક્ષા પરિષદ એટલે કે UNSCમાં સુધારાની માંગ ફરી એકવાર કરવામાં આવી છે.
BRICS દેશોએ UNSCને વધુ લોકતાંત્રિક, પ્રતિનિધિત્વપૂર્ણ અને અસરકારક બનાવવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી. ભારત અને બ્રાઝિલને UNSCમાં વધુ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા આપવાની દાવેદારીને સમર્થન આપવામાં આવ્યું. ચીન અને રશિયાએ પણ ભારત અને બ્રાઝિલની મોટી ભૂમિકા માટેના સમર્થનને પુનરાવર્તિત કર્યું. આ ઉપરાંત સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ટોચના પદો પર વિકાસશીલ દેશો તેમજ મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્વ વધારવાની વાત પણ કરવામાં આવી.
BRICS દેશોએ IMF અને વર્લ્ડ બેંક જેવી વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થાઓમાં વિકાસશીલ દેશોની ભાગીદારી અને અવાજ વધારવાની માંગ કરી. બ્રેટન વુડ્સ સંસ્થાઓની ગવર્નન્સ વ્યવસ્થાને આજની વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા અનુસાર બદલવાની જરૂરિયાત પણ દર્શાવવામાં આવી. IMFના ક્વોટા અને વોટિંગ પાવરમાં વિકાસશીલ દેશોનો હિસ્સો વધારવાની પણ માંગ કરવામાં આવી.
વેપાર ક્ષેત્રે BRICS દેશોએ WTOને વધુ મજબૂત બનાવવાની અને નિયમ આધારિત વૈશ્વિક વેપાર વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાની વાત કરી. એકતરફી ટેરિફ અને નોન-ટેરિફ અવરોધો અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી. સંરક્ષણવાદના કારણે વૈશ્વિક વેપાર અને સપ્લાય ચેઇનને નુકસાન થઈ શકે છે તેવી ચેતવણી પણ આપવામાં આવી.
BRICS દેશોએ WTOની વિવાદ નિવારણ વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી. ઇથિઓપિયા અને ઈરાનની WTO સભ્યપદની દાવેદારીને પણ સમર્થન આપવામાં આવ્યું.
BRICS દેશોએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની વિરુદ્ધ લાદવામાં આવતા એકતરફી પ્રતિબંધો અને સેકન્ડરી પ્રતિબંધોનો વિરોધ કર્યો છે.